“Vijf uur,” zei de vrouw bij het loket met een stalen blik, toen ik vroeg hoe lang de busreis van Iquique naar Calama zou duren.
Als ik na zes uur rijden spiek op m’n navigatie-app, zie ik dat we een onnavolgbare omweg maken. Ik doe navraag bij een medewerker die door de bus sjokt, maar duidelijkheid komt er niet.
Tegen de tijd dat we aankomen, staat er acht uur op de teller.
In Calama wacht de volgende en laatste etappe: die naar San Pedro de Atacama. Het woestijndorp wordt door nagenoeg iedere Chileen bewierookt, soms tot bijna mythische proporties.
De bus waar ik ditmaal instap is duidelijk van een andere klasse dan de eerdere. Daarin had ik min of meer mijn eigen privékamer en kon ik volledig languit liggen. Deze bus is een oudje, met krakende en piepende geluiden en stoelen waarvan de stof los is gekomen.
Naast me is een forse jongen zwaar ademend in slaap gevallen; druppels kwijl lekken uit zijn mond en vormen een plasje op zijn zwarte trui. Hoewel ik er niet naar wil kijken, doe ik het toch.
Achter me zit iemand filmpjes op haar mobiel af te spelen, dermate hard dat ik tot vier keer toe omdraai, met een gezicht dat de indirecte boodschap geeft om het geluid zachter te zetten of om oortjes in te doen. Zoals te verwachten na zes maanden reizen door Zuid-Amerika: subtiele indirecte signalen werken hier totaal niet.
De buschauffeur zoeft ook nog eens met de snelheid van een invalidenwagentje over de weg, terwijl er verder geen auto te bekennen is. Ondertussen verdwijnt de zon achter de westelijke horizon en staat de avond op het punt van beginnen.
*Zucht zucht zucht*
Ik merk dat mijn energie voor vandaag nagenoeg op is: ik kan weinig meer hebben.
Op dat moment verdwijnt de negativiteit onverwachts en is het alsof er getoverd wordt: we rijden de woestijn binnen die in vuur en vlam lijkt te staan door de ondergaande zon. Vulkanen en kleine bergjes omlijsten het rode zand. Deeltjes stof wervelen in de lucht. Verder drijft er een ongelooflijk grote wolk boven het landschap, die een van de bergen haast volledig opslokt.
Gefascineerd staar ik door het bekraste raam naar de gloeiende vlakte. Het voelt als een warm welkom in de zo koude woestijn.
San Pedro de Atacama, het is een mondvol. Daarom zeggen de meeste lui voor ’t gemak San Pedro. Dit is het populairste woestijndorp van Chili, boordevol verrassingen.
En ik geef toe: een woestijn an sich klinkt nou niet meteen heel aantrekkelijk misschien. Zand, zand en nog eens zand. En verder?
Toch is San Pedro en de omringende Atacamawoestijn niet zomaar een saaie zandbak. Tuurlijk, deze dorre vlakte wordt evengoed gedomineerd door bruin poeder, maar de schepper ervan heeft er alles aan gedaan om het zo spectaculair mogelijk te maken.
Mysterieuze lagunes die naargelang het weer een andere kleur aannemen, een van de grootste geiservelden op aarde, besneeuwde vulkanen en door de natuur gecreëerde kunstwerken zijn daar zomaar een paar voorbeelden van.
Maak je klaar voor unieke landschappen en natuurfenomenen. Reis net als ik naar San Pedro de Atacama in Noord-Chili en ontdek zelf hoe bijzonder het er is.
In deze gids vertel ik je alles over mijn ervaringen aldaar. Ook deel ik de meest indrukwekkende dingen die je in San Pedro de Atacama en de woestijn kunt doen, de leukere eettentjes en de fijnere slaapplekken. En natuurlijk de praktische tips die van pas komen voor en tijdens je bezoek.
Over San Pedro de Atacama
Niet ver van de grens met Bolivia en Argentinië ligt het Chileense woestijndorp San Pedro de Atacama. Om precies te zijn in de Antofagasta-regio aan de rand van de Atacamawoestijn, en wel op ruim 2.400 meter hoogte.
Je komt naar dit afgelegen stukje Chili om fascinerende natuurfenomenen te bewonderen, denk bijvoorbeeld aan de El Tatio Geisers, de dramatische Valle de la Luna, besneeuwde Andesvulkanen en felgekleurde zoutmeren. Daarnaast is het een van ’s werelds beste plekken om sterren te kijken.
Rijdend door de woestijn kom je regelmatig lama’s en vicuña’s tegen, die hun nieuwsgierigheid voor jou niet onder stoelen of banken steken. Want staren kunnen ze haha.
In de Atacamawoestijn valt vrijwel nooit regen. Op een van de dagen vertelde een gids me dat dit ermee te maken heeft dat de wolken tot 5 kilometer hoog zweven en een heleboel pieken van het Andesgebergte 6 kilometer of hoger zijn. Tegen de tijd dat de wolken daaroverheen hebben weten te klimmen, is de waterdamp gecondenseerd en zijn de wolken nagenoeg leeg geperst. Regenval is dan zeldzaam. Enkel in de Chileense zomer kan dit anders zijn, omdat er in die periode een andere luchtstroom is.
Het dorp zelf is compact en gezellig: er lopen zandwegen doorheen, je ziet lemen -ook ‘adobe’ genoemd- huisjes en er staat altijd wel ergens een straatmuzikant te spelen. Net als zij geven de hippies die door de onverharde straten kuieren en hun zelfgemaakte spulletjes verkopen de nodige authenticiteit aan het verder zo toeristische San Pedro.
Want ja, werkelijk alles draait hier onmiskenbaar om toerisme. Tour agencies, souvenirwinkels, gelikte restaurantjes en dito bars zie je in overvloed. De prijzen zijn zo nu en dan schrikbarend, zelfs in de supermarkt. Een voorbeeldje: een zakje gemalen koffie van 220 gram voor omgerekend 18 piek. Nooit eerder gezien! Daarbij betaal je voor vrijwel alle bezienswaardigheden in de omgeving een aardig hoge toegangsprijs.
Maar goed… Waar toerisme is zijn doorgaans mooie dingen te zien en te beleven. En dat geldt zeker ook voor San Pedro de Atacama.
Activiteiten en bezienswaardigheden in en rond San Pedro de Atacama
De dingen die je kunt zien en doen in San Pedro de Atacama en de nabije omgeving zijn stuk voor stuk indrukwekkend.
Hieronder vertel ik je wat ik er allemaal heb gedaan, inclusief hoe ik het op die plekken heb ervaren. Plus nog een paar extra activiteiten om te overwegen.
Maak een rondje in het gezellige centrum
San Pedro’s centrum is klein en sfeerrijk. Door het hart lopen zandpaden en in Calle Caracoles vind je tal van leuke eettentjes, ijssalons, koffiebars en cafés, aangevuld met touroperators en kleinschalige accommodaties. Leuk zijn verder de hippies die je er tegenkomt, soms blowend, soms met een boel spulletjes die ze verkopen.
Hoewel de echte bezienswaardigheden in de omgeving van San Pedro de Atacama liggen, heb je in het dorpje zelf ook nog wel een paar plekken die de moeite waard zijn om een kijkje te nemen.
Zo is er de Iglesia San Pedro, de grootste en oudste kerk van het plaatsje. Hij werd oorspronkelijk in 1557 gebouwd en na een verwoesting in de 18e eeuw opnieuw opgebouwd. De muren zijn van adobe, het lokale materiaal waaruit ook de meeste huisjes in deze streek bestaan. Bijzonder is de symboliek: het katholicisme en de plaatselijke Atacameño-cultuur vermengen zich hier met elkaar.
Verder zal de koepel van het Meteorite Museum je waarschijnlijk wel opvallen tijdens het wandelen door de straten. Je kunt hier meteorieten aanraken en de magnetische werking ervan ervaren.
Waan je op een andere planeet bij de El Tatio Geisers
Bij de El Tatio Geisers a.k.a. Geyser del Tatio is het net of je op een andere planeet rondloopt. Een busje brengt je naar zo’n 80 geisers, kokende modderpoelen en fumarolen, gelegen op 4.320 meter hoogte.
Zodra je aankomt trekken de stoompluimen meteen de aandacht. Het moment daarna waarop de zon achter de bergtoppen verschijnt, is ronduit magisch: de gouden gloed op de baden en de rook en de verduistering van de rest van het decor, leveren spectaculaire plaatjes op.
Je maakt (rillend) een rondje over het geisergebied en zult daarna waarschijnlijk richting het nabijgelegen gedeelte trekken.
IJskoud was het er toen ik de geisers bezocht, dieptes van gevoelsmatig -16°C werden bereikt. Dit was ’s winters, in de zomer is het hier echter alsnog goed fris heb ik me laten vertellen. Kleed je dus goed aan en vergeet geen handschoenen.
Het is trouwens de plek waarvoor je verdomd vroeg uit de veren moet: tours vertrekken doorgaans tussen 4.30 uur en 5.00 uur.
Ga je op eigen houtje, dan betaal je 15.000 CLP om toegang tot het geiserveld te krijgen.
Warm jezelf op in de Termas de Puritama
De eerste tour die ik deed in San Pedro de Atacama was die naar de Termas de Puritama, warmwaterbronnen in een canyon, op een duizelingwekkende hoogte van 3.500 meter boven zeelevel.
Je hebt twee manieren om bij de hot springs te komen: via een hike van ongeveer 1,5 uur door de grillige canyon, of door er langs de andere kant direct vanaf de parkeerplaats naartoe te lopen.
Wij deden de hike en onze gids deelde op de route interessante weetjes. Zo wees ze ons onder andere op eetbare planten die helend voor je maag zouden zijn. Buiten de geneeskracht vond ik ze bovenal onwijs lekker haha.
We passeerden natuurlijke poelen die redelijk warm water hadden, alleen net niet warm genoeg dat je denkt: let’s go.
Toen we bij de thermale baden waren, begon het kouder en kouder te worden door de snijdende wind. De werkelijke temperatuur was 5°C, gevoelsmatig -7°C! Ik ben er daarom niet meer ingegaan, ondanks dat het water lekker warm voelde; zo’n 30°C, liet onze gids doorschemeren. Ik had simpelweg geen zin in die vrieskou bij het verlaten van de baden, ik stond droog al te klappertanden en te bibberen als een gek namelijk.
Oh trouwens: ‘puri’ betekent heet, terwijl ’tama’ in het Kunza voor water staat. Kunza is de inheemse taal van de Atacameño.
Ga je met een tour naar de Puritama-baden, dan is de entree inbegrepen. Wanneer je zelf erheen rijdt, betaal je 38.000 CLP entree. Nogal prijzig als je het mij vraagt.
Wil je gratis in het warme water chillen? Ga dan naar de baden waarvoor je geen entree hoeft te betalen, te bereiken via de route die wij ook liepen: Ruta Puripobre/Purilibre.
Roadtrip naar de waanzinnige Altiplano Lagoons
Toen ik foto’s voorbij zag komen van de Altiplano-meren had ik direct zoiets van: die wil ik gezien hebben. Turquoise water en ernaast enorme bergen, waarvan sommige pieken onder sneeuw bedolven waren.
Door de ijzige weersomstandigheden was het gebied helaas dagenlang gesloten, zodoende werd de tour steeds gecanceld. Geruchten gingen dat deze situatie wel eens lang zou kunnen duren. Tot ik op de laatste dag van mijn verblijf opeens groen licht kreeg, ik kon er dus alsnog naartoe. Ternauwernood.
’s Ochtends reden we in alle vroegte naar de woestijnoases Miscanti en Miñiques. Evenals de El Tatio Geisers liggen deze lagunes hoger dan 4.000 meter, en in hartje winter wist ik inmiddels op wat voor barre kou ik kon rekenen. Hoe hoger we kwamen, hoe meer vicuña’s en lama’s we zagen grazen. Verder verlaten, desolate landschappen begrensd door joekels van bergen.
Aangekomen bij de Miscanti-lagune was de kleur van het water niet zoals op de plaatjes: in plaats van turquoise kleurde het meer eerder donker, zwart zowat. Een gevolg van de temperaturen, vertelde gids Renate. Het hele meer was bevroren. De donkerte geflankeerd door het gele gras op de oevers en de bruine bergen daarachter zag er desondanks ontzettend cool uit moet ik zeggen.
Ietsje verderop is de kleinere Miñiques-lagune te vinden. Gaaf was hier om een stoet vicuña’s vanaf de bergruggen naar het meer te zien paraderen.
Volwassenen betalen 10.000 CLP om de twee lagunes te mogen zien. Bij de tours is de entree uiteraard voor je geregeld.
Neem een kijkje bij de minder bekende Laguna Lejía
Een andere en veel minder bekende lagune in de hoogvlaktes is Laguna Lejía, gelegen aan de voet van de later te bespreken Lascar-vulkaan.
Dit kolossale zoutmeer wordt behalve de Lascar omringd door de vulkanen Chiliques, Aguas Calientes en Acamarachi, waarvan de glinstering bij helder weer op het water te zien is. Verder leven er flamingo’s en andere watervogels. Je bevindt je op 4.325 meter hoogte, op een dikke 100 kilometer ten zuidoosten van San Pedro de Atacama.
Ikzelf ben hier niet geweest, omdat ik mijn portie lagunes en zoutmeren na Miscanti, Miñiques, Laguna Cejar en Laguna Piedra (die ik verderop bespreek) wel gehad had. Drie dagtours in het teken van meren wordt een beetje veel van het goede, dus ik raad je aan om keuzes te maken.
Evenals bij de Altiplano Lagoons betaal je 10.000 CLP om toegang tot het gebied te krijgen, mocht je zonder tour ernaartoe willen gaan.
Verbaas je bij het buitenaardse Piedras Rojas
Piedras Rojas heeft iets buitenaards. Alsof je op Mars loopt. De koperachtige kleur van de stenen contrasteert prachtig met de turquoise lagune en de spierwitte zoutvlakte. Als dan de lucht ook nog eens donkerblauw is, moeten je hersenen eventjes wennen aan iets dat ze nog niet eerder hebben gezien. Het is lastig te bevatten.
Eén viewpoint is hier razend populair, een rode stenen klif met uitzicht op de lagune en bergen die het geheel omsingelen. En inderdaad, de sliert mensen was flink en ik zag de dames alweer in hun typische houding poseren waarbij het ene been de knie gebogen heeft. Waarom doen alle meiden dit de laatste jaren toch? Overal ter wereld zie je het serieus. Ben ik de enige die dit er vrij vaag uit vindt zien?
Tot zover mijn gedachtes over dit aparte fenomeen.
Gids Renate liet weten dat er hier soms mensen een uur in de rij staan voor de gedroomde foto. Daar pasten wij toch echt voor. We hadden echter geluk: na een poosje was de drukte verdwenen en hadden we alle ruimte. Ondanks dat ik niet zo’n fotopersoon ben, liet ik me hier na meerdere keer gevraagd te zijn toch ook maar even vastleggen.
Toen we terugkeerden naar San Pedro de Atacama stopten we bij Trópico de Capricornio, de exacte locatie waar de Steenbokskeerkring wordt gemarkeerd. Hoewel het verder weinig bijzonders is, is het wel een unieke spot. Dit omdat het de zuidelijkste breedtegraad is waar de zon tijdens de zuidelijke zonnewende loodrecht boven je staat. Mysterieus: in de buurt zou een Incapad liggen dat helemaal naar Cusco in Peru loopt.
Overigens combineerden wij de Altiplano Lagoons met Piedras Rojas, dit ligt uiteraard aan de touroperator en welk programma ze aanbieden.
Ga je zonder tour? De entree tot Piedras Rojas bedraagt 10.000 CLP. Combinatietickets van Piedras Rojas en de Altiplano Lagoons zijn beschikbaar voor 15.000 CLP.
Wandel door de Valle de la Luna en drijf in een zoutlagune
Een setting die iets wegheeft van een maanlandschap, daar kom je bij Valle de la Lune in terecht. Fijn was dat we deze ochtend pas om 08.30 uur vertrokken, da’s toch net effe wat chiller dan 6.00 uur of in het geval van de geisers zelfs een uur vroeger.
We begonnen met een wandeling op een gigantische zandduin. Boven zou je een weergaloos uitzicht moeten hebben, al vond ik dat niet zo bijster spannend. Het is namelijk vooral… zand wat je ziet. En verder een omhoog geduwde aardkorst die uit tig bulten en heuveltjes bestaat. Maar goed, een hoop mensen uit de groep waren zich wel aan het verwonderen, een kwestie van smaak denk ik dus.
Behalve de grote duin bezochten we ook zoutkristallen, daar barst het in deze omgeving namelijk van. De gids liet weten dat het zout hier ooit gebracht werd door de zee, en door verdamping, extreem klimaat en tektonische krachten kristalliserend zout is ontstaan. Van dichtbij leek het net een soort bergkristal.
Een opzienbarende rotsformatie in dit gebied is de zogeheten Tres Marias. Je zou denken dat het door een mens gemaakt is, maar het is erosie die dit natuurkunstwerk gevormd heeft. De silhouetten van de twee overgebleven formaties lijken op biddende vrouwen, vernoemd naar de vrome dames die Jezus trouw bleven tijdens z’n kruisiging. Links ervan staat nog een geërodeerd beeld, dat doet aan iets heel anders denken: een dinosaurus.
De volgende stop was bij Laguna Cejar en Laguna Piedra, twee zoutmeren waar je wegens de hoge concentratie zout in blijft drijven. In de laatstgenoemde mochten we een duik nemen. Die liet ik echter even aan me voorbijgaan, vanwege de watertemperatuur die hoogstens 15°C bedroeg. Toen ik mijn vingers onder water stak leek het wel rond het vriespunt of zo. Onze gids deelde nog een leuk weetje over de drie gebergtes die deze regio telt, en dat je de Andes altijd herkent aan de sneeuw op de toppen.
We sloten de middag af met een overheerlijke (en broodnodige) picknick bij het spiegelende zoutmeer Laguna Tebenquiche, een effect veroorzaakt door silica en sodium. Wijn, kaasjes, salami’s, toast met diverse smeersels, feta (of zoiets) in sojasaus met sesamzaadjes en olijven werden gretig naar binnen gewerkt. Schitterend was het, om de weerspiegeling van de reeks bergen in het water te zien.
Rijd je er op eigen houtje heen? Om de maanvallei te betreden betaal je als volwassene 10.800 CLP. Voor Laguna Cejar en Piedra ben je 15.000 CLP kwijt.
Beklim een vulkaan
In de Atacama-contreien wemelt het van de torenhoge vulkanen. Vlakbij het dorp ligt de San Pedro-vulkaan die de 6.145 meter aantikt, en verder weg (lees: dik 600 kilometer) is zelfs de hoogste actieve stratovulkaan ter wereld te vinden: de Ojos del Salado die liefst 6.893 meter hoog is.
Wil je een vulkaan beklimmen in San Pedro de Atacama?
De populairste eendaagse hikes zijn die naar de top van de Lascar (5.592 meter) en de Cerro Toco (5.604 meter).
Cerro Toco is betrekkelijk gemakkelijk, omdat je met een 4×4 naar een oude zwavelmijn gebracht wordt. Je bent dan al op 5.140 meter boven zeeniveau, en hoeft nog slechts 430 meter en 2 tot 3 uur te lopen alvorens je boven bent. Daar kijk je uit op de Boliviaanse Laguna Verde, Laguna Blanca en Licancabur plus de Chileense Altiplano.
Kies je voor de Lascar, dan zal je je meer moeten inspannen. Dit zit hem voornamelijk in de hoogte: je start op zo’n 4.600 meter en in 3 tot 4 uur bevind je je ruim boven de 5.500 meter. Op het hoogste punt sta je rond een diepe krater waaruit zwavelgassen opstijgen, ontzettend indrukwekkend. Lascar is trouwens de meest actieve vulkaan in het noorden van Chili.
Laat je betoveren door de sterrenhemel
Wereldwijd zou San Pedro de Atacama tot de beste plekken ter wereld behoren om te stargazen. Als ik zoiets hoor ben ik steevast een tikje terughoudend in mijn enthousiasme, ik liet het daarom gewoon lekker op me afkomen.
In plaats van ’s ochtends werden we ditmaal een keertje in de avond opgehaald. De sterren glinsterden al in de hemel, en ik was benieuwd of ik later een glimp van de melkweg kon opvangen en op camera kon vangen.
Het begon met een feestelijk diner in een doorzichtige sterrenkoepel. Lasagne met een luxe borrelplank vooraf. Chileense wijnen voor de liefhebber.
Daarna werden we in kleine groepjes naar buiten gevraagd, om samen met een langharige fotograaf het fonkelende hemelgewelf te bekijken. En jeetje, het is oprecht bizar hoeveel sterren je hier in de Atacamawoestijn kunt zien inderdaad. En vandaag was het door de felle maan nog niet eens optimaal, werd ons medegedeeld door de fotograaf.
De man maakte een aantal foto’s van ons. Hij had iets arrogants over zich, alsof hij de enige was die wist hoe je een goede foto moest schieten in deze omstandigheden. Toen ik mijn zojuist geschoten exemplaren toonde, leek ik zelfs een vleugje jaloezie op te merken.
Een van de door mij gemaakte foto’s vond ik trouwens behoorlijk gaaf haha. De doorzichtige koepel was ondertussen rood verlicht en leek wel een ufo. Erboven gloeiden de sterren als kerstlichtjes tegen de donkere lucht.
Nadien volgde er een sessie met de telescoop. Voor mij iets te veel technisch gedoe van het goede, ook omdat ik intussen doodmoe was. Eerder die ochtend was ik namelijk al om 4.35 opgestaan om naar de El Tatio Geisers te gaan.
Doe de meerdaagse tour naar de zoutvlaktes van Uyuni
Wil je Chili met Bolivia combineren en de wereldberoemde zoutvlaktes van Uyuni zien?
Dan is de tour naar Uyuni er een om op te schrijven. Doorgaans zijn ze 3 of 4 dagen, al is 4 dagen het meest gebruikelijk.
Op de eerste dag rij je onmiddellijk richting de Boliviaanse grens. Je zult onder meer stoppen bij de schilderachtige Laguna Blanca en Laguna Verde. De volgende dag ga je naar mysterieuze rotsformaties en zal je bovendien rotskunst bewonderen. De derde dag staat in het teken van de zonsopkomst bij de immense Uyuni-vlakte, de oh zo gave perspectieffoto’s daar en een bezoek aan het cactusrijke Incahuasi-eiland. Ten slotte rijd je op dag numero vier terug naar San Pedro de Atacama.
Ik heb deze trip zelf niet gedaan, dit omdat er tijdens mijn bezoek ongeregeldheden waren in Bolivia en het hartje winter was. De touroperator adviseerde me gezien de weersomstandigheden dat ik beter voor dagtrips in het Chileense deel van de woestijn kon kiezen.
Dit zijn drie veel geboekte tours naar Uyuni:
Fiets naar de Devil’s Throat
Leuk om zelfstandig te doen is een mountainbike huren en naar de Devil’s Throat te fietsen. Lokaal staat deze afdaling bekend als ‘Garganta del Diablo’.
Vanuit San Pedro’s centrum fiets je door de Catarpe-vallei langs woestijnkliffen en de San Pedro-rivier. Eenmaal bij de San Isidro-kapel is het lekker om eventjes een pauze in te lassen, iets te eten en te drinken. Daarna volgt een nauwe en korte afdaling langs kloven en rode rotsformaties, een gedeelte dat autovrij is en daarom zal je er hoogstwaarschijnlijk niet of nauwelijks mensen zien.
In totaal ben je circa 4 uur zoet, steevast over onverhard terrein. Zwaar is het echter niet, het parcours is praktisch overal vlak. Ideaal dus als je een relaxte activiteit zoekt.
Enne, San Pedro zou San Pedro niet zijn als het gratis was. 😉 Zodra je het Catarpe-gebied binnenwil, betaal je 5.000 CLP.
Ga sporten met uitzicht op de Licancabur-vulkaan
Tot slot van dit lijstje heb ik nog een chille sportplek, aan de rand van het centrum en vlakbij het busstation. De locatie is hier en er staan talloze toestellen om aan calisthenics te doen.
Ik heb het je al vaker gezegd, maar ik vind het heerlijk om op reis dagelijks (als ik de tijd heb natuurlijk) een workout te doen in de buitenlucht. Lekker fit blijven en je goed voelen.
En het vette is dat je vanuit het sportparkje de deels in sneeuw gehulde en haast perfect symmetrische Licancabur-vulkaan van bijna 6.000 meter boven de vlaktes ziet uittorenen.
Pal ernaast is verder nog een voetbalveld te vinden, mocht je een balletje willen trappen.
Waar kan je je tours en activiteiten boeken?
Als je een huurauto hebt kun je de meeste activiteiten ook zonder tour doen. Je mist dan natuurlijk wel de bijbehorende verhalen die door de gids verteld worden.
Zelf heb ik alle uitstapjes met Araya gedaan, een touroperator die als het op reviews aankomt tot de hoogvliegers van San Pedro de Atacama behoort. En oprecht zeg ik dat ze me verbaasd hebben. Dit zat hem vooral in het lekkere eten dat ze telkens tot in de puntjes geregeld hadden. Of het nu het hotelwaardige ontbijt bij de El Tatio Geisers was, de zalmmoot bij de Altiplano Lakes of de steak omgeven door vulkanen; het was telkens alsof ik in een restaurant aanschoof.
Overigens focussen ze zich voornamelijk op de Braziliaanse markt, al zijn ze druk aan het uitbreiden naar Europa. Ook kun je bij hen gemakkelijk privétours boeken, perfect als je met z’n tweetjes of de hele familie iets zoekt.
De tours zijn bij hen overigens wel aan de hogere kant geprijsd, maar je krijgt wel waar voor je geld. Dit zit hem bijvoorbeeld in het eten en in de groepsgrootte die te allen tijde klein wordt gehouden.
Om meer info te krijgen en te boeken raad ik je aan om via 📞 Whatsapp contact met ze op te nemen op +56 954 708 710.
Een andere aanrader is om rond te neuzen op Get Your Guide, dit zijn daar ze zes populairste tours en activiteiten vanuit San Pedro de Atacama:
Welke eet- en drinktentjes in San Pedro de Atacama zijn aanraders?
Ik zei het in het begin al even: alles in San Pedro de Atacama is duurder dan je gewend bent in Chili. Zo ook het eten. Menu’s zoals ik die in Arica en Iquique zag vanaf 4.000 CLP, beginnen in San Pedro de Atacama eerder bij 7.000 CLP. En da’s low-budget, plus je moet ervoor uitwijken buiten het centrum. In een degelijker eettentje is 15.000 CLP heel normaal en in restaurants moet je niet gek opkijken van 25.000 CLP voor een bord rijst met kip (zonder groenten). En een pilsje kost je zomaar 6.000 CLP of zelfs 8.000 CLP.
Dan weet je dat en hoef je niet te schrikken bij aankomst. 😉
Een zaak die me bij aankomst onmiddellijk opviel was La Soleñita, dit omdat er zoveel locals zaten. Zodra je dat ziet weet je meestal dat het er zowel goed als goedkoop is. Je kunt er een dagmenu eten voor 7.000 CLP, qua prijs-kwaliteit een van de betere spots van San Pedro de Atacama. De locatie is 2 minuutjes lopen vanuit de hoofdstraat Calle Caracoles, in de richting van het busstation. Een andere lokale aanrader waar je voor een leuk prijsje eet is La Picada Del Indio. Proef ook een keer het streekgerecht pastel de choclo bij Las Delicias de Carmen. Dit is een hartige maïspastei en het tentje kreeg ik als aanrader van onze gids bij Termas de Puritama.
Sumaq Perú is top als je Peruaans wilt eten voor een schappelijke prijs. Dit restaurant ligt niet op de meest gebruikelijke locatie en vond ik toevalligerwijs, omdat het aan de overkant van het eerdergenoemde sportpark zat waar ik af en toe kwam.
Ook heb ik lekker gegeten bij Restaurante Agua Loca, behorende bij het hotel waar ik verbleef en een fraai met hout gedecoreerde plek. Overdag kun je een menu proberen en ’s avonds losse gerechten van de kaart bestellen. Mijn favoriet was de rauwe tartaar, een voorgerecht als onderdeel van het lunchmenu. Weet wel dat het hier aardig prijzig is.
Een iconische tent met livemuziek is Adobe. Het is met name de sfeer die het ‘m hier doet, het eten zelf zou ik gemiddeld willen noemen. Net als Agua Loca is het er tamelijk aan de prijs.
En effe serieus… als je een van de lekkerste stokbroden uit je leven wilt eten, ga dan zeker even naar La Franchuteria. Ik at hun brood tijdens het ontbijt bij de El Tatio Geisers en was evenals de andere groepsleden lyrisch. Nope, hier is het evenmin goedkoop. Maar da’s nou eenmaal hoe het in San Pedro de Atacama is.
Trek in koffie en een gebakje? Het knusse Pimiento Tetería & Cafetería is super. Ook bij Emporio Andino en El Rincón del Café kun je terecht voor een prima bakkie. Bij Emporio Andino hebben ze bovendien goede açaí bowls en empanadas.
Mocht je in een hostel zitten en er is een keuken, dan kun je natuurlijk zo nu en dan zelf koken. Twee supermarkten die redelijk wat voorraad hebben zijn Supermercado San Vicente en de Valimport Supermarket. Een echte markt is er helaas niet.
Hoe zit het met transport in San Pedro de Atacama?
San Pedro de Atacama is een relatief klein dorp, in en rond het centrum kun je alles wel te voet bereiken.
Er zijn ook fietsen -veelal degelijke mountainbikes van Trek- te huur bij diverse shops, reken op prijzen van 10.000 CLP voor 6 uur. Al heb ik ze ook voor de hysterische dagprijs van 30.000 CLP gezien.
Om naar de bezienswaardigheden in de omgeving te komen heb je twee keuzes: of je boekt een tour en wordt opgehaald met een minivan of je huurt zelf een auto om erheen te rijden. Dat laatste doen de meeste mensen bij aankomst op het vliegveld van Calama. Hier boek je binnen een paar klikken je huurauto voor een mooie prijs, zodra je geland bent staat ‘ie voor je klaar. Een 4×4 is niet verplicht, wel handig.
Waar in San Pedro de Atacama raad ik je aan om te overnachten?
De slaapplekken in San Pedro de Atacama mag je gerust duur noemen, zeker als je naar prijs-kwaliteit kijkt. Voor een plekje in een stapelbed in een dorm moet je er niet gek van opkijken als je 20 euro of meer kwijt bent. Een doodnormale hotelkamer draagt al gauw het prijskaartje van 120 euro per nacht.
Afijn, genoeg over de prijzen nu. Ik heb op basis van mijn eigen ervaringen en andere reizigers die ik gesproken heb een selectie gemaakt van leuke accommodaties om te verblijven in San Pedro de Atacama.
Ik trap af met een drietal toffe hostels: Hostal Mamatierra, Hostal Copart en Hostal Belen. Zoek je iets goedkopers maar tegelijkertijd goed beoordeeld? Dan is Misky Wasi een aanrader. In plaats van een dorm kan je natuurlijk ook kiezen voor een eenpersoonskamer. Bij La Tribu del Indio heb je ze voor een aantrekkelijke prijs.
Guesthouse MAKTVB Lodge is top indien je met de auto bent en graag in rustige sferen eventjes buiten het dorp bivakkeert. Twee reisgenootjes die ik tijdens de tour naar El Tatio leerde kennen verbleven hier een week, en stonden erop dat ik ‘m zou aanraden. ’s Avonds kun je je er vergapen aan een hemel die volstaat met sterren.
Een chille B&B met guesthouse-vibes is het kleinschalige Casa Lickana. Er is tevens een jacuzzi om maximaal te ontspannen. Ik heb er een nachtje prima geslapen.
Dan over naar de hotels. Don Raúl (drie sterren) is waar ik 5 nachten vertoefde. Het is met name de fantasierijke binnentuin die indruk op me maakte: volop kleurrijke zithoekjes, een grote sprookjesboom en een piano om aan te spelen. De kamers zijn klein doch comfortabel.
Fijn is hier verder het inbegrepen ontbijtbuffet, je kunt kiezen uit van alles en nog wat. Yoghurt met noten en zaden, meerdere soorten brood, sapjes, fruit, cakes en chocolade slagroomsoesjes voor die zoetekauwen.
Ben je van de pure luxe? In dit geval is Explora en Atacama (vijf sterren) een uitstekende optie om je verblijf te boeken.
Over luxe gesproken: glampen in stijl is iets anders in deze categorie, het is mogelijk bij UNAI Atacama. De luxueuze tenten hebben de allure van een kleine villa, en zodra de zon onder is kan je vanuit je eigen hottub op je terras wegdromen met duizenden sterren boven je. Pak er een fruitig Chileens wijntje en een klein borrelplankje bij, genieten gegarandeerd.
Hoeveel dagen raad ik je aan om in San Pedro de Atacama te blijven?
San Pedro de Atacama is zo’n typische bestemming die om de plekken in de omgeving draait. Ik zou zeker 4 volle dagen reserveren voor tours en daarbovenop 1 rustdag inlassen.
Indien je van plan bent om de vierdaagse tour naar Uyuni te gaan doen, zou ik daarnaast sowieso 2 dagen extra inplannen: een dagdeel voor de El Tatio Geisers (’s middags vrij houden om uit te rusten) en 1 dag voor de tour die de Altiplano Lagoons met Piedras Rojas combineert.
Ik ben overigens genoeg mensen tegengekomen die die rustdag niet namen, maar zelf merkte ik dat het allemaal een beetje veel werd. Je wordt doorgaans rond 6 uur ’s ochtends (of in het geval van de El Tatio Geisers zelfs om 5 uur of eerder!) opgehaald en bent dan het grootste deel van de dag op pad, dingen aan het bekijken, naar gidsen aan het luisteren enzovoorts. Een dagje relaxen is dan echt wel fijn.
Ikzelf ben 6 nachten gebleven, wat in feite neerkomt op 5 volledige dagen om op avontuur te gaan. De eerste dag staat immers in het teken van reizen naar San Pedro de Atacama, terwijl je op de laatste dag weer vertrekt.
Wat is de beste reistijd voor San Pedro de Atacama?
Door de ligging in de woestijn is het in San Pedro de Atacama het hele jaar redelijk droog en behoorlijk zonnig. Wel zijn er duidelijke verschillen tussen de jaargetijden.
Zo worden september tot en met november -de lente- en maart tot en met mei -de herfst- als beste maanden gezien om San Pedro de Atacama te bezoeken. Overdag kun je rekenen op temperaturen die schommelen tussen de 20°C en de 25°C, lekker comfortabel dus.
De zomer loopt van december tot en met februari en is qua weer nogal uiteenlopend. Het kwik stijgt overdag makkelijk boven de 30°C, en tegelijkertijd is er door de invierno Boliviano -de Boliviaanse winter- dreiging van stevige onweersbuien en regenval. Vooral januari en februari kunnen tegenvallen.
En dan is er tot slot de winter, in de maanden juni tot en met augustus. Zelf was ik er eind juli, en in het dorp was het overdag eerlijk gezegd heerlijk weer. Met het zonnetje erbij telkens zo tussen de 15°C en 20°C. De tours in de hoogvlaktes waren echter steenkoud, zo bereikte de gevoelstemperatuur ’s ochtends bij de El Tatio Geisers de -16°C! Maar goed, je zit daar dik 4.000 meter boven zeeniveau, dus ook in de zomer zal je er bepaald geen warm onthaal krijgen.
Weet verder dat juli een van de drukkere maanden in de regio is, omdat er dan wegens schoolvakanties veel Chileense en Braziliaanse gezinnen naar San Pedro de Atacama trekken.
Hoe kom je in San Pedro de Atacama?
Om San Pedro de Atacama te bereiken, zul je eerst naar het stadje Calama moeten reizen. Hieronder zet ik de verschillende mogelijkheden voor je uiteen.
Met het vliegtuig
Het gros van de toeristen vliegt vanuit de hoofdstad Santiago naar Calama. Het vliegveld(je) heet El Loa Airport (CJC) en ligt op zo’n 1 uur en 15 minuten rijden van San Pedro de Atacama.
Je kunt daar een shuttlebus of taxi pakken of zelf een auto huren. De taxi is met tarieven tussen de 80.000 CLP en 110.000 CLP erg prijzig. De shuttlebus is de beste optie indien je niet met een groep reist. Deze kost je rond de 17.000 CLP en boek je hier.
Publiek transport is er helaas niet.
Met de bus
Je andere optie is de bus. Zelf reisde ik van Iquique naar Calama, een rit die normaal gesproken 5 uur zou moeten duren maar in mijn geval werd het 8 uur. Dit omdat de buschauffeur ervoor koos om een onbegrijpelijke route te volgen.
Voor wat betreft de bus naar Calama adviseer ik je om voor de luxere klasse cama premium of suite cama te gaan. Je hebt dan een soort van bed, omdat je de stoel 180° naar achteren kunt klappen. En je krijgt er nog een dekentje bij ook. Superchill! Ik betaalde hiervoor slechts 3.000 CLP meer dan een reguliere stoel.
In Calama kom je vervolgens aan op een busstation in het centrum. Daarvandaan vertrekken echter niet de bussen richting San Pedro de Atacama. Loop naar het vlakbij gelegen Buses Frontera del Norte, hier stap je op de bus (de mijne verkeerde in erbarmelijke staat) die je naar het woestijndorp brengt.
In mijn geval duurde de rit 2 uur (de bus rijdt nogal traag). Het kaartje kost 7.000 CLP en kan je met je pinpas afrekenen. Je komt aan op circa 10 minuten lopen van het centrum, daar waar je het merendeel van de accommodaties vindt.
Vanuit Arica gaan er eveneens bussen naar Calama. Je bent dan tenminste 10 uur onderweg.
