Filandia, een klein en kleurrijk dorpje niet ver van Salento in Colombia’s fameuze Eje Cafetero. In het Nederlands: de koffieregio. Het plaatsje wordt door menigeen nogal eens verkeerd omschreven als ‘Finlandia’, de bekende vodka uit Finland. Zo ook door mij, in eerste instantie.
Nu ik toch in Salento vertoefde wilde ik er graag een kijkje nemen. Ik had er goede dingen over gehoord, zo zou het er beduidend minder toeristisch zijn dan in Salento en allemaal net wat kleinschaliger. In tegenstelling tot wat veel reizigers doen (die kiezen doorgaans voor een dagtrip), bleef ik er 3 nachtjes slapen.
Vanaf het centrale plein in Salento vertrok ik net na de middag met een Willy die kant op. Da’s hoe ze de jeeps die als openbaar vervoer dienen noemen in deze contreien. Die Willy zat tot de nok toe vol, zoals ik luttele dagen eerder tijdens mijn trip naar de Cocoravallei ook al had ondervonden. Dat betekent in drie woorden: nul ruimte, overal ogen en hopen op het beste. Oh ja, en af en toe flinke benzinedampen inademen.
Ik schat 50 minuten later, reden we in de stromende regen Filandia binnen. Wat me meteen opviel waren de blauw geaccentueerde kerk en de vrolijk gekleurde geveltjes. En de stortvloed aan gringo’s, oftewel toeristen. Iets wat ik nou juist niet verwachtte.
Het was tijd om mijn qua kleurencombinatie -de nogal originele mix van paars en blauw- niet te missen hotel op te zoeken, mezelf eventjes op te frissen en erna de boel te gaan verkennen.
Hoe ik het heb ervaren lees je in dit artikel. Ik vertel je verder wat er te doen is in Filandia, welke eet- en slaapplekken aanraders zijn en tot slot heb ik nog de nodige praktische tips.
Over Filandia
Op zo’n 1.900 meter boven zeeniveau in de regio Quindío ligt het piepkleine dorpje Filandia. Om je een indruk te geven van de grootte: meer dan 15.000 mensen wonen er niet.
Omgeven door de ontelbare koffieplanten van de Eje Cafetero (werelderfgoed) is het zonder meer een favoriet voor koffiefreaks. In en rond het centrum vind je de schilderachtige koloniale huisjes, zoals je die ook in Salento ziet. Ze werden grotendeels gebouwd door de kolonisten uit Antioquia, in de laatste decennia van de 19e eeuw.
Zodra je het centrum verlaat, sta je voor je het weet in de groene heuvels waarop finca’s -met name koffieboerderijen- verspreid liggen en waarop koeien en paarden grazen.
Een typerende traditie in Filandia is het mandenvlechten. Met bejuco (een soort liaan) maken ambachtslieden mooie manden en allerhande gebruiksvoorwerpen. Hierover verderop meer.
Ten slotte is Filandia geliefd terrein onder foodies. Het zou de onmiskenbare eet-hoofdstad van de koffieregio zijn. Het kan aan mij liggen, maar ik heb desondanks niet zozeer een verschil met Salento gemerkt.
Activiteiten en bezienswaardigheden in en rond Filandia
Wat er allemaal te doen is in Filandia? Niet héél veel, zo eerlijk ben ik met je. Maar je kunt je er prima een dag of twee vermaken. En voor rustzoekers zijn er ook zat mogelijkheden in de natuur.
Even als kleine opmerking: hoewel je de Cocoravallei vanuit Filandia kunt bezoeken, is het logischer om dit vanuit Salento te doen. En omdat de meeste reizigers eerst naar Salento gaan, heb ik de Cocora-vallei niet in deze gids opgenomen.
Dat gezegd hebbende, laten we nu lekker doorgaan met wat Filandia je te bieden heeft.
Loop door het koloniale Calle 7 en eindig bij Mirador Del Tiempo Detenido
De mooiste straat van Filandia? Calle 7.
Vanaf het centrale Parque Bolívar word je er door de kleuren en architectuur meteen naartoe gezogen. Het is een beetje te vergelijken met de Calle Real in Salento, alleen dan niet zo hectisch. Wel is het hier duidelijk op toeristen gericht, met talloze koffiebars, souvenirszaken, boetiekshops en restaurants met praatjesmakers die je naar binnen proberen te loodsen. Na een keer heb je het dan ook wel gezien.
Aan het eind van de straat vind je nog de Mirador Del Tiempo Detenido met een leuk uitzicht over het glooiende, groene landschap.
Vergeet onderweg niet om even over je schouder te kijken, want het is prachtig hoe de kerk Iglesia María Inmaculada achter de historische gevels uittorent.
Beklim de Mirador Colina Iluminada voor een gaaf uitzicht
Misschien heb je hem vanuit een straathoek al zien staan: de Mirador Colina Iluminada, de iconische toren van Filandia eventjes buiten het centrum. Je wandelt er in een kwartiertje naartoe en kunt trede voor trede naar boven klimmen. Vanaf de 35 meter hoge top heb je een panoramische uitzicht op Filandia en het golvende decor, wat indrukwekkend is.
Mijn aanrader is om tijdens zonsondergang te gaan. Dit levert extra mooie plaatjes op.
Minder is dat er betaald moet worden: 8.000 COP (Colombiaanse peso) is wat je kwijt bent.
Zin om erna verder te dwalen door de natuur? Pak dan de afslag en wandel door het glooiende landschap richting Ecohotel Monte Tierra.
Ga op zoek naar brulapen in het Barbas Bremen Nature Reserve
De naam Barbas Bremen Nature Reserve doet me telkens weer aan twee voetbalgerelateerde dingen denken: de Duitse club Werder Bremen en de verdediger Bremer, die de driemanslinie van de Italiaanse topclub Juventus leidt. Ook al heb ik mezelf al tig keer verteld dat ze er op geen enkele wijze iets mee te maken hebben. Gedachtes zijn maar gekke dingen soms. 😉
Maar goed, dat terzijde.
In dit weelderige regenwoud kun je een toffe wandeling van om en nabij de 3 uur maken. En het blijft niet bij wandelen, want diep in de jungle leeft hier de bijzondere brulaap. Ik raad je aan om met een gids te gaan, zodat je 1) een grotere kans hebt op het zien van deze apen en 2) de weg niet kwijtraakt.
Tours kosten rond de 110.000 COP per persoon.
Bezoek een koffieboerderij
Grote kans dat je in Salento reeds een tour hebt gevolgd bij een koffieboerderij. Is dit niet het geval, dan zou ik die zeker op je lijstje zetten om te doen in Filandia.
Of je nou een koffieliefhebber bent of niet, koffie is een van Colombia’s beroemdste producten. En om het proces van koffieboon tot aan het bakkie pleur van dichtbij te zien, is interessant om mee te maken. Je maakt een rondje langs de koffieplanten rond de finca, drinkt verschillende varianten van de koffie en leert van alles over de Zona Cafetera.
Ook krijg je op deze manier alles te weten over de verschillende kwaliteiten koffie die gemaakt worden. Een van de verklaringen waarom sommige koffies aardig prijzig kunnen zijn in Colombia. Ik heb 55.000 COP voor 250 gram langs zien komen. Da’s omgerekend 13 piek!
En ik weet nu ook hoezo de koffie uit de supermarkt in Colombia een relatief aantrekkelijk prijskaartje ( alsnog 4 euro voor 200 gram, niet megacheap of zo dus) had: die was blijkbaar gemaakt van minderwaardige bonen of ‘residuen’. Toch vond ik het goed te drinken.
Twee aanraders om je koffietour te boeken zijn Coffee La Palma en Recua Coffee Tour. Al zit je in Filandia eigenlijk bij iedere finca wel goed moet ik zeggen.
De kosten liggen zo rond de 90.000 COP per persoon en je bent een paar uur zoet.
Leer alles over het lokale ambacht: mandenvlechten
Een van Filandia’s bekendste tradities is het mandenvlechten. Ooit ontstaan doordat de koffiewerkers stevige maar lichte manden nodig hadden om de koffie te oogsten. Tegenwoordig maken ze er ook andere dingen van, denk aan tassen, meubels en kunstobjecten.
Leuk is om een workshop te doen. Je gaat met de klassieke bejuco-methode aan de slag, en zult eigenhandig iets cools fabriceren. Dit kun je doen bij het handwerkmuseum Centro de Interpretación Del Bejuco al Canasto en kost je 30.000 COP, wanneer je het ter plekke boekt. Enkel een tour met uitleg is eveneens mogelijk, die duurt 20 minuten en kost 5.000 COP.
Geloof het of niet, maar in Filandia is zelfs een jaarlijks terugkerend mandenfestival: Fiestas del Canasto. Mocht je in augustus in Filandia bivakkeren, probeer er dan bij te zijn voor een culturele ervaring.
Voor muziekfreaks: Museo del Disco y la Música
Als je nog iets origineels wilt ondernemen en van muziek houdt, ga dan zeker even langs bij Antonio’s gave muziekmuseum, eventjes ten oosten van Filandia.
Elke ruimte vertelt hier z’n eigen verhaal en herbergt een hoop oude (en werkende) apparaten. ACDC, The Beatles, Toto, Kiss en nog veel meer iconen passeren de revue. Al met al een stukje nostalgie binnen vier muren waar je blij van wordt.
Ze hebben er trouwens ook lekkere cakes en koffie.
Het is wel aan te raden om ze van tevoren even te appen op 📞 +57 300 6100446.
Relax in de natuur bij Tukawa
Op een half uur rijden van Filandia-centrum ligt een pittoresk hostel, te midden van een koffie-, cacao- en bananenplantage. Hangmatten, een zwembad, ligstoelen en vooral… rust. Een plek om ultiem te relaxen en te connecten met de natuur. En een plek waar je geen last zult ondervinden van drukte, motorgeluiden en andere mogelijke stoorzenders.
De naam? Tukawa.
Behalve dorms vind je hier luxere chalets met fraaie bamboedetails om in te overnachten. Ook voor de niet-backpackers onder ons zijn er dus genoeg mogelijkheden.
Enne, de zaterdagavonden zijn bij Tukawa gereserveerd voor feestjes, mocht je daar zin in hebben.
Weet wel dat je in quasi niemandsland zit en je voor je maaltijden praktisch alleen in hun restaurant terechtkunt. Om het goedkoper te maken, kan je eten meenemen en zelf koken in de gemeenschappelijke keuken.
Waar boek je een dagtrip naar Filandia?
Mocht je een dagtrip naar Filandia genoeg vinden, dan kun je of op eigen houtje gaan met een Willy vanuit Salento of daar een tour boeken.
Dat laatste doe je bij een van de vele touroperators in het dorp of online op Get Your Guide. Vertrekken in Armenia of Pereira is hierbij eveneens mogelijk.
Welke zaakjes in Filandia raad ik je aan qua eten en drinken?
Een restaurant met een prachtige view, goede steaks en vis is Restaurante La Azotea Filandia.
Laurel is een leuke lokale eettent die het welbekende menu del dia aanbiedt. Hoewel je bij nogal wat plekken in Colombia dan niet bijster veel spannends krijgt, is het eten bij Laurel zowel vers als lekker. Ook zeer geschikt voor vegetariërs.
Spareribs, forel, kipfilet, taco’s, soep… het is bij Restaurante Nómadas del Café eigenlijkallemaal goed. En de porties zijn er bovendien groot.
Trek in een hamburger met friet? Daarvoor moet je zijn bij The Garage. Mijn tip: de Garage Inferno Burger.
Overheerlijke pizza’s eet je bij Ornella Cono Pizzas. Deze toko wordt gerund door een Italiaan, die precies weet hoe je ze moet maken volgens traditioneel Italiaans recept.
Voor koffie zat ik steevast bij Incognito Cafe. Een klein en schattig tentje waar je met een lekker bakkie naar de voorbij lopende mensen kunt turen. Of eventueel wat kan werken op je laptop. Twee andere aanraders zijn CoffeecolBean Roastery en El Tesoro de Bremen Café.
Ontbijt is bij veel accommodaties voor je geregeld, maar mocht je nog een ontbijtspot zoeken dan is Allí no más een aanrader om heen te gaan. Wat ze er op het menu hebben staan? Onder andere arepa’s, omelet en pannenkoeken.
’s Avonds een drankje doen en het uitgaansleven induiken? Loop dan zeker even binnen in het retegezellige Fonda Asael, een bar waar locals lekker uit hun plaat gaan. Je beleeft hier het authentieke Filandia.
Hoe zit het met transport in Filandia?
Filandia is compact, zodoende kun je nagenoeg alles wel te voet doen in en rond het centrum.
Vanaf het centrale plein en Carrera 5 rijden tevens Willy’s naar diverse plekken, bijvoorbeeld naar de Mirador Colina Iluminada. Al loop je daar zoals gezegd in een kwartiertje heen.
Reguliere taxi’s vind je er ook, alleen niet bijster veel. Datzelfde geldt voor Ubers, die moeten maar net in de buurt zijn.
Waar in Filandia raad ik je aan om te overnachten?
Qua hostels is het Three House Hostel vlakbij het Parque Bolívar top. Ik heb er 2 nachten prima geslapen, en deelde de dorm met slechts een andere iemand, waardoor het lekker rustig was. De eigenaar David is een sociale en behulpzame gozer, die je met al je vragen helpt en zo’n beetje alles over de regio weet. Gaaf is vooral het gedeelte buiten waar je kunt genieten van de zonsondergang, kunt sporten of gewoonweg een boekje kunt lezen. Ze hebben tevens privékamers. Perfect indien je meer privacy zoekt. Pluspunt: er is een goed uitgeruste keuken, zodat je je eigen maaltijden in elkaar kan flansen.
Ook sliep ik een nachtje in het budgethotel El Buen Descanso Hotel wat prima bevallen is. Ze hebben recentelijk de boel gerenoveerd, zodat alles er weer spic en span uitziet. Een ander hotel met uitstekende kamers in hartje centrum is El Zócalo Hotel Boutique.
Glampen in stijl doe je bij Ecohotel Monte Tierra. Let op, de afstand tot het centrum is ongeveer 2 kilometer (grotendeels bergopwaarts) en de locatie is ergens in een afgelegen dal.
Een luxer hotel in de countryside (maar niet ver van het centrum) is de Tukki Ecolodge. Ook het Sierra Morena Hotel biedt prachtige kamers met grote raampartijen en fotogenieke uitzichten.
Zoek je een compleet huis met drie slaapkamers, en dat buiten de drukte? In dat geval is Santa Elena de la Colina een aanrader om te boeken.
Zit je liever buiten het centrum in een serene, groene omgeving? Dan is het eerdergenoemde Tukawa een fijn hostel. Zoals ik hierboven al vertelde, hebben ze behalve dorms ook fraaie houten huisjes om in te verblijven.
Hoeveel dagen raad ik je aan om in Filandia te blijven?
2 volle dagen is voldoende om Filandia te zien.
Gebruik een dag voor het centrum en omstreken plus een eventuele koffietour en je andere dag om te wandelen in het Barbas Bremen Nature Reserve.
Hoef je er niet zo nodig op uit, dan volstaat een dagtrip evengoed.
Wat is de beste reistijd voor Filandia?
Over het algemeen worden juni tot en met september plus eind december en januari tot de betere maanden gerekend om deze regio te bezoeken.
April, mei, eind september en november zijn doorgaans de natste maanden van het jaar in Filandia.
Ik bezocht Filandia begin maart en heb in die dagen prima weer gehad, met zo nu en dan een fikse bui.
Hoe kom je in Filandia?
Zelf ben ik met een Willy vanuit Salento naar Filandia gegaan. Dat duurt 45 minuten tot 1 uur.
Verder vertrekken er bussen vanuit onder meer Pereira (1 uur reistijd) en Armenia (50 minuten reistijd) naar Filandia. Na Filandia ben ik juist de andere kant op richting Pereira gereisd, om daar mijn reis naar het prachtige Jardín te vervolgen. Een hele expeditie, maar ik had het niet willen missen. Naja, de reis erheen misschien wel. 😉
Is Filandia een aanrader?
Heel eerlijk: achteraf had ik Filandia niet persé hoeven zien. Dat komt dan eigenlijk voornamelijk omdat de straten en sfeer vergelijkbaar zijn met Salento, zij het dat er aanzienlijk minder Westerse toeristen rondlopen. Colombiaanse toeristen zie je er daarentegen volop. Met name ’s weekends is het er volgepakt.
Daarnaast stikt het er van de souvenirwinkels, restaurants gericht op dagjesmensen en ho(s)tels.
Om van een hidden gem te spreken is daarom onzin.
Ik zou het volgende adviseren: kom je om meer te leren over het mandenvlechten of een hike te doen in het Barbas Bremen Nature Reserve, dan zou ik zeggen ga vooral. Sec om het dorpje te zien of een koffiefinca te bezoeken zeg ik nee. Die dingen kun je namelijk al in Salento doen. Het wordt dan al snel meer van hetzelfde.
