Je reis naar Japan staat op de planning en je twijfelt of je een Japan Rail Pass aan gaat schaffen. Het is een dilemma waar de meeste reizigers mee te maken krijgen, zo ook ik.

Dit kan voor stress en onrust zorgen, iets wat je juist niet wilt.

Om je uit de problemen te helpen heb ik deze gids voor je geschreven. Ik ga je stapje voor stapje helpen om te bepalen of de Japan Rail Pass in jouw geval aan te raden is. Daarnaast zal ik je laten zien waarom ik ervoor gekozen heb om ‘m niet te nemen. Tot slot vertel ik je alles over hoe de Japan Rail Pass werkt en wat het in de praktijk betekent indien je zonder deze pas reist.

 

Om precies te zijn behandel ik de volgende vraagstukken…

Wat is de Japan Rail Pass?
Wie kan de JR Rail Pass gebruiken?
Zijn er ook regionale JR Passes beschikbaar?
Hoe weet je of je JR Pass geldig is in een bepaalde trein?
Wat kost een JR Pass?
Hoe weet je of het raadzaam is om een JR Pass aan te schaffen?
Waar schaf je een JR Pass aan?
Hoe activeer je de JR Pass?
Hoe werkt de JR Pass?
Kan ik met de JR Pass een plaats in de Shinkansen reserveren? En hoe zit het met bagage?
Wat als je geen JR Pass hebt?

 

Wat is de Japan Rail Pass?

De Japan Rail Pass, veelal afgekort tot JR Pass, is een pas of treinkaart waarmee je als toerist voor 7, 14 of 21 dagen onbeperkt gebruik kan maken van (voornamelijk) treinen die tot het JR-netwerk behoren. Dit zijn bijvoorbeeld nagenoeg alle Shinkansen-treinen, limited express trains, express trains, rapid trains en local trains. Shinkansen is trouwens hetzelfde als de bullet train, een hypermoderne trein die je razendsnel van A naar B brengt.

teamLab-Borderless in Tokyo

Voor de duidelijkheid: de Shinkansen-treinen die niet worden gedekt door de JR Pass zijn de NOZOMI en MIZUHO- treinen die op de Tokaido, Sanyo en Kyushu Shinkansen-lijnen rijden.

 

Wie kan de JR Rail Pass gebruiken?

De JR Rail Pass kan enkel worden aangevraagd en gebruikt door toeristen. Oftewel, zij die Japan binnenkomen en een standaard-stempel voor 90 dagen in hun paspoort krijgen.

 

Zijn er ook regionale JR Passes beschikbaar?

Behalve landelijke passen heb je tevens de mogelijkheid om een regionale JR Pass aan te schaffen. Zo kun je onbeperkt met JR-voertuigen reizen in een bepaalde regio. Je hebt de volgende opties:

  • JR Kansai Area Pass: 1 tot 4 dagen.
  • JR Hokkaido Pass: 3 tot 7 dagen.
  • JR West: Sanyo San’in Area Pass: 7 dagen.
  • JR Central: Takayama Hokuriku Pass: 5 dagen.
  • JR East: 5 dagen.
  • All Kyushu Area Pass: 3 tot 5 dagen.
  • All Shikoku Pass: 3 tot 7 dagen.

Zoals je ziet worden deze regionale pasjes voor maximaal 7 dagen uitgegeven, vrij kort als je het mij vraagt. Wel is het zo dat enkele van deze regionale kaarten niet op aaneengesloten dagen hoeven te worden gebruikt. Voor sommige van de bovenstaande passen heb je tevens diverse sub-opties, bijvoorbeeld de JR Kansai-Hiroshima Pass die onder JR West valt.

 

Hoe weet je of je JR Pass geldig is in een bepaalde trein?

Je kunt eenvoudig nagaan of een JR Pass geldig is voor het traject dat je wilt reizen. Dit kun je simpelweg doen via Google Maps of via Hyperdia. De laatstgenoemde is de Japanse trein-planner die je per traject alle mogelijke opties geeft. Als er ‘JR’ of ‘Shinkansen’ bij vermeld staat, dan weet je dat je met en JR Pass gratis kunt reizen. Tenzij de desbetreffende Shinkansen uitgesloten is (zie boven).

Dit is een voorbeeld van hoe Google Maps eruit ziet indien je van Fuji naar Matsumoto wilt reizen:

Zoals je ziet staat er per trein wel of geen ‘JR’ vermeld.

 

Soorten treinen in Japan

Grofweg vind je in Japan vijf verschillende soorten treinen, ik noemde ze hierboven al even:

  • Shinkansen: de meest luxe en bovendien snelste treinen. Gratis wifi is aanwezig.
  • Limited Express trains: hogesnelheidstreinen, ook erg comfortabel. (Gratis) wifi is soms aanwezig.
  • Express trains: vergelijkbaar met Limited Express Trains, al zijn er meer van.
  • Rapid trains: vergelijkbaar met de lokale treinen (zie volgende), alleen zijn er minder stops. Je bent daarom sneller op je bestemming.
  • Local trains: je zit vaak op bankjes tegenover elkaar. Eigen stoelen zijn beperkt beschikbaar. De trein stopt op ieder mogelijk station.

Dit is dus zo’n Shinkansen

 

Reizen met de trein: goed om te weten

Reizen met de trein in Japan is een soms een hele ervaring en een stukje anders dan je thuis of in Zuidoost-Azië gewend bent. Weet bijvoorbeeld dat:

  • De treinen nagenoeg altijd op tijd vertrekken. Stiptheid is een kenmerk van de Japanse cultuur.
  • Japanners netjes in de rij staan voor ze de trein binnengaan.
  • Er geen prullenbakken zijn. Net zoals op de Japanse straten trouwens. Dit hoort bij de breng-je-eigen-rommel-mee-cultuur.
  • De treinmedewerkers altijd naar het begin van de wagon lopen, daarna omdraaien en de passagiers groeten met een buiging.
  • Je in lokale treinen priority seats hebt. Blijf hier netjes vandaan, ze zijn namelijk bedoeld voor ouderen, mensen met een beperking en zwangere vrouwen.
  • Eten en drinken in treinen toegestaan is, al is het in lokale treinen minder gebruikelijk dan langeafstandstreinen.

 

Wat kost een JR Pass?

Toen ik de prijzen voor de JR Pass voor het eerst zag schrok ik me een hoedje, al vond ik het naderhand gezien de afstanden en de hoge snelheid waarmee de Shinkansen-treinen rijden ergens ook wel weer meevallen. In 2020 zijn de tarieven -volgens Japan-rail-pass.nl- voor de landelijke JR Pass de volgende:

  • Een 7-dagen pas: 247 euro.
  • Een 14-dagen pas: 393 euro.
  • Een 21-dagen pas: 503 euro.

Hoe weet je of het raadzaam is om een JR Pass aan te schaffen?

Dit hangt er vanaf hoe je reist. Bezoek je in korte tijd een groot gedeelte Japan en veel (grote) steden, dan zal de JR Pass zeker de moeite waard zijn. Je wilt dan immers zo snel mogelijk reizen en je kunt veelal gebruikmaken van Shinkansen.

Stel dat je bijvoorbeeld een 7-daagse pas aanschaft en je bent van plan om van Tokyo naar Kyoto (13.970 yen) en Osaka (2.870 yen) te reizen en daarna weer terug naar Tokyo (14.570 yen), dan heb je de kosten van de JR Pass er sowieso uit.

Ga jij een kijkje nemen in het populaire bamboebos van Kyoto?

Je betaalt voor de losse Shinkansen-tickets namelijk 13.970 + 2.870 + 14.570 = 31.410 yen, oftewel 261,75 euro, en daarmee meer dan de 247 euro die de 7-daagse JR Pass kost.

Echter, ben je van plan om telkens wat langer op een bepaalde bestemming te blijven, dan zal het waarschijnlijk beter zijn om de JR Pass links te laten liggen.

Om te bepalen of je de JR Pass wel of niet aanschaft, zal je dus een (globale) route moeten uitstippelen. Vervolgens kijk je per traject welke reisopties er zijn inclusief de kosten.

Tip: een snellere -maar ook minder specifieke- methode om te beoordelen of een JR Pass bij jouw reisplan plast, is het gebruik van de JR Fare Calculator.

Mijn situatie

Zelf ben ik helemaal geen planner en beslis ik liever ter plaatse waar ik heenga, maar in dit geval vond ik het wel zo handig om alvast een route te maken en daarbij te kijken en JR Pass aan te raden was.

Dit waren de dingen die ik op voorhand wist:

  • Over krap 3 weken zou ik van Kuala Lumpur naar Tokyo vliegen.
  • Ik wilde een maand reizen, oftewel rond de 30 dagen. Al boekte ik een enkeltje om het open te houden.
  • Na m’n reis zou ik teruggaan naar Kuala Lumpur, vanaf waar maakte me niet uit.

De volgende stap was om een globale route uit te stippelen, zodat ik de transportkosten van de reis enigszins kon bepalen. Ik had dit plan bedacht, met per traject de kosten plus de mogelijkheid om met de JR Pass te reizen (ja of nee). Als de JR Pass mogelijk is, heb ik telkens die optie gekozen:

  • Tokyo (7 nachten)
    • Daguitstap naar Mount Takao: 940 yen enkele rit (JR Pass: ja) – totale prijs: 570 yen * 2 = 1.140 yen.
    • Daguitstap naar Kamakura: 940 yen enkele rit (JR Pass: ja) – totale prijs:  940 yen * 2 = 1.880 yen.
    • Daguitstap naar Hakone: 1.660 yen enkele rit (JR Pass: ja, tot Odawara): totale prijs: 1.660 yen * 2 = 3.320 yen.
  • Van Tokyo naar Matsumoto (3 nachten): 6.620 yen (JR Pass: ja).
    • Daguitstap naar Kamikochi: 4.650 yen retour (JR Pass: nee).
  • Van Matsumoto naar Takayama (3 nachten): 11.120 yen (JR Pass: ja).
  • Van Takayama naar Shirakawa-go per bus (een dagdeel): 2.600 yen (JR Pass: nee).
  • Van Shirakawa-go naar Kanazawa per bus (3 nachten): 2.000 yen (JR Pass: nee).
  • Van Kanazawa naar Kyoto (5 nachten): 7.020 yen (JR Pass: ja).
  • Kyoto naar Nara (een dagdeel): 720 yen (JR Pass: ja).
  • Nara naar Osaka (3 nachten): 810 yen (JR Pass: ja).
  • Osaka naar Hiroshima (3 nachten): 10.860 yen (JR Pass: ja).
    • Daguitstap naar Miyajima: 180 yen enkele rit (JR Pass: ja) – totale prijs: 180 yen * 2 = 360 yen.
  • Hiroshima naar Fukuoka (3 nachten): 9.160 yen (JR Pass: ja).

Daigo-ji: een indrukwekkende tempel in Kyoto

 

Samengevat

Je ziet dat ik op drie van de trajecten geen JR Pass zou kunnen gebruiken. Hetzelfde geldt voor het gedeelte van Odawara naar Hakone (140 yen). Samengevat kan ik het volgende stellen:

  • De JR Pass van 21 dagen kost: 502 euro.
  • De totale kosten van deze reis, als ik geen JR Pass zou kopen maar dus wel voor de bovenstaande (veelal dure) opties zou kiezen, bedragen: 1.140 + 1.880 + 3.320 + 6.620 + 4.650 + 11.120 + 2.600 + 2.000 + 7.020 + 720 + 810 + 10.860 + 360 + 9.160 = 62.260 yen -518,85 euro-.
  • Zou ik een JR Pass van 21 dagen aanschaffen, dan zou hiervan tenminste 4.650 + 2.600 + 2.000 + 140 = 9.390 yen oftewel 78,25 euro niet gedekt zijn met de JR Pass. Ik zeg tenminste, omdat de JR Pass voor 21 dagen geldig is en de planning op 30 nachten en daarmee 31 dagen uitkomt. 11 dagen zijn daarmee dus sowieso niet gedekt.
  • In totaal zou ik voor 518,85 – 78,25 euro = 440,60 euro gebruikmaken van JR-treinen. Echter, aangezien ik 31 dagen had gepland en de pas slechts voor 21 dagen geldig is, zou hiervan een aanzienlijk gedeelte niet worden vergoed, wanneer ik de JR Pass zou aanschaffen.

Daar zeg ik meteen bij dat de hierboven gekozen JR-trajecten veelal Shinkansen-treinen zijn, en daarmee de duurste opties. Maar zelfs dan zou -in mijn geval- de JR Rail Pass geen goede keuze zijn. Kies je tussen Kanazawa en Kyoto de bus (wat ik in werkelijkheid deed), dan betaal je in plaats van 7.020 yen slechts 3.500 yen. De totale kosten in dit voorbeeld zijn daarom een hoge schatting, je kunt veel goedkoper reizen.

 

De bus als alternatief

Aangezien je op de meeste trajecten uit de route behalve de trein ook kunt kiezen voor de bus, kunnen de totale transportkosten een stuk lager uitvallen. Je bent dan wel wat langer onderweg, maar als je net als ik een maand op pad gaat, maakt het weinig uit of je 4 uur (bus) of 2 uur (trein) reist. Zeker wanneer je het afwisselt is dat prima te doen.

Daar komt bij dat de bussen waarin ik heb gezeten erg luxe waren. Vaak had ik twee comfortabele stoelen voor mezelf en er was telkens gratis wifi. Ook maakten we altijd eventjes een stop om wat te eten en te drinken.

Enkel tussen Kyoto, Nara en Osaka is geen bus mogelijk, tenzij je teruggaat naar Kyoto en daar de bus naar Osaka pakt. In dit geval houd ik echter de treinreizen aan en daarmee 720 + 810 = 1.530 yen. Hetzelfde geldt voor de daguitstapjes vanuit Tokyo.

De totale kosten, waarbij ik grotendeels met de bus zou reizen, bleken na research uit te komen op 29.350 yen – zo’n 245 euro. Nogal een verschil met de trein hè?

 

Conclusie

We weten dat de 21-daagse JR Pass 503 euro kost. Aangezien ik met het voorbeeld heb laten zien dat, zelfs wanneer de pas de volle 31 dagen van m’n reis geldig zou zijn, het voor mij geen goede keuze was geweest om de JR Pass aan te schaffen. Cash zou ik namelijk goedkoper uit zijn, zelfs als ik regelmatig de Shinkansen-trein zou pakken. Al moet ik daaraan toevoegen dat ik de trein- en metroritjes binnen de steden niet in m’n schatting heb meegenomen. In het gedeelte hieronder, waarin ik m’n werkelijke uitgaven bespreek, zal je deze wel zien.

Bovendien gaf de keuze om er geen te kopen me rust, omdat ik gevoelsmatig een stuk flexibeler kon zijn in m’n keuzes. Als ik het bijvoorbeeld ergens naar m’n zin heb vind ik het prima om er wat langer te blijven. Echter, wanneer je de JR Pass hebt is langer op een plek blijven niet de meest logische keuze. Hoe meer je (op JR-trajecten) reist, hoe meer voordeel je er immers uithaalt.

Uiteindelijk is m’n route dan ook anders verlopen dan ik had geschetst. Zo heb ik Kamakura meerdere dagen bezocht en ben ik vanuit daar verder gereisd richting Fuji. In Fuji heb ik de trein naar Matsumoto gepakt.

 

Hoeveel heb ik in werkelijkheid aan transport uitgegeven?

Omdat de bovenstaande situatie een schatting van de kosten was, heb ik tijdens m’n trip alle transportuitgaven bijgehouden. Behalve de relatief duurdere ritten van stad naar stad zitten er ook de metro- en treinkosten bij die ik binnen de steden heb gemaakt.

Aangezien ik slechts een keer de Shinkansen heb gebruikt, zal het bedrag waarschijnlijk vele malen lager liggen dan de geschatte 518,85 euro. Echter, in de praktijk kunnen er altijd kosten bijkomen die je van tevoren niet berekend had. Hoe zit dit bij mij?

Het mooie kasteel van Matsumoto

Dit de route die ik heb gevolgd inclusief de transportuitgaven:

  • De metro van Haneda Airport naar m’n hostel: 670 yen.
  • De metro van hostel naar Shinjuku – een wijk in Tokyo: 220 yen.
  • Totale kosten voor de trein en metro in Tokyo, inclusief de treinreis naar Kamakura: 3.460 yen.
  • De trein in Kamakura: 280 yen.
  • Van Kamakura naar Fuji City: 1.980 yen.
  • Van Fuji naar Matsumoto: 6.100 yen.
  • Met de bus van Matsumoto naar Kamikochi en terug: 4.650 yen.
  • Met de bus van Matsumoto naar Takayama: 3.250 yen.
  • Met de bus van Takayama naar Shirakawa-go: 2.600 yen.
  • Met de bus van Shirakawa-go naar Kanazawa: 2.000 yen.
  • Met de bus van Kanazawa naar Kyoto: 3.500 yen.
  • Gebruikte treinen in Kyoto: 1.080 yen.
  • Van Kyoto naar Nara en terug: 1.280 yen.
  • Van Kyoto naar Hiroshima: 10.770 yen.
  • Gebruikte treinen en ferry’s in Hiroshima: 1.210 yen.
  • Met de bus van Hiroshima naar Fukuoka: 4.250 yen.
  • Gebruikte treinen in Fukuoka: 2.260 yen.

Deze bedragen bij elkaar opgeteld geven een totaalbedrag van 49.560 yen en daarmee 413 euro. Ik ben 32 dagen in Japan geweest, en de keuze om de JR Pass niet aan te schaffen is dus een goede geweest. Anders had ik 502 euro voor een 21-dagen-kaart uitgegeven plus de kosten voor 11 dagen extra in Japan. Tuurlijk, ik had dan vaker de Shinkansen kunnen nemen, maar so what?

Anders gezegd: ik heb in 32 dagen zelfs 502 – 413 = 89 euro minder uitgegeven dan de 21-daagse JR Pass.

 

Een kanttekening

Ik zeg het je nogmaals: in jouw geval kan het dus allemaal anders zijn. Ga je in 2 weken naar veel steden en moet je bijvoorbeeld weer terug naar Tokyo, dan kan het uiteraard wel voordelig uitpakken.

Lees in dat geval even verder.

Waar schaf je een JR Pass aan?

Je kunt een JR Pass zowel in Japan als van tevoren -maximaal 90 dagen voor je reis- online kopen. Online is het echter voordeliger. Een aanrader is om de aanvraag te doen via Jrailpass.com, dit kan bijvoorbeeld 2 of 3 weken voor je vertrekt.

Let op, want je krijgt na bestelling een voucher opgestuurd die je bij de activering van de pas in Japan dient te overhandigen. Wat ouderwets misschien, maar het is nou eenmaal zo. Je kunt ‘m dus ook in het buitenland bestellen, geef in dat geval het adres op van de accommodatie waar je verblijft. Een andere optie is om de JR Pass te laten bezorgen bij je accommodatie in Japan.

De herfst is een kleurrijke tijd om Japan te bezoeken

Hoe activeer je de JR Pass?

Als je ervoor hebt gekozen om een JR Pass aan te schaffen, dan zal je de pas in Japan moeten activeren. Handig om te weten zijn de volgende dingen:

  • Activeren doe je op vertoon van je voucher bij een van de Japan Rail Pass Exchange Offices, bijvoorbeeld op de luchthaven of op een treinstation waar een JR-loket is. Hier vind je een overzicht van alle inruilpunten waar je terechtkunt.
  • Je activeert de pas wanneer jij dat wilt. Stel dat je bijvoorbeeld 3 weken in Japan gaat reizen en je bent van plan om de eerste week in Tokyo te blijven, dan kan het voordelig zijn om een JR Pass van 14 dagen aan te schaffen en deze pas na je bezoek aan Tokyo te activeren.
  • Je JR Pass is altijd geldig tot en met de laatste dag tot 00.00 uur. Oftewel, kies je voor een JR Pass van 7 dagen en je activeert deze op 1 oktober op een willekeurig tijdstip, dan kun je ermee reizen tot en met 7 oktober tot 00.00 uur (tot en met 23.59 uur dus).
  • De JR Pass is geldig op aaneengesloten dagen. Verdelen is daarom niet mogelijk.

Hoe werkt de JR Pass?

Een voordeel van een JR Pass ten opzichte van het niet-hebben ervan is dat je geen kaartjes meer aan het loket hoeft te kopen (als is dit eerlijk gezegd een kleine moeite hoor 🙂 ). Op de treinstations loop je telkens langs de bemande gedeeltes naast de incheck-poortjes. Daar toon je je JR Pass aan de medewerker, die je vervolgens toegang tot het perron geeft.

Let verder op bij Shinkansen en bepaalde Limited Express Trains. Deze hebben namelijk een gedeelte met gereserveerde zitplekken en een gedeelte waar je je stoel vrij kunt kiezen. Mocht je nou per ongeluk toch in een wagon met gereserveerde stoelen plaats hebben genomen, dan zal een conducteur je daar vriendelijk op wijzen. Wanneer de stoel niet gereserveerd is, mag je er waarschijnlijk alsnog blijven zitten.

 

De JR Pass gebruiken voor ferry’s en bussen

Naast de treinen kun je in sommige steden tevens gebruikmaken van JR-bussen en JR-ferry’s. Enkele voorbeelden zijn:

  • De JR Miyajima Ferry die je van Miyajimaguchi naar het eiland Miyajima brengt. De kosten zijn met 180 yen (1,50 euro) voor een enkeltje echter verwaarloosbaar.
  • In Kanazawa en Hiroshima rijden JR-bussen. Datzelfde is het geval in Kyoto tussen Kyoto Station en Shuzan.
  • Tussen de steden rijden er ook JR-bussen, al mag je hier tegenwoordig geen gebruik meer van maken met de JR Pass. Maar oké, gezien de perfecte treinverbindingen is dit ook helemaal niet nodig.

Rakan-beeldjes in de Daisho-in Temple op Myajima

Kan ik met de JR Pass een plaats in de Shinkansen reserveren? En hoe zit het met bagage?

Met de JR Pass kun je vooraf eventueel een plaats reserveren voor de Shinkansen, al zal dit in de praktijk niet zo snel nodig zijn. En mocht een trein onverhoopt toch volzitten, dan pak je gewoon de volgende die waarschijnlijk een half uur later alweer gaat.

Maar let op, want vanaf mei 2020 is er een nieuwe regel: indien je grote bagage bij je hebt in de Shinkansen van Tokkaido, Sanyo of Kyushu dan zal je verplicht een plek moeten reserveren. Bagage is ‘groot’ wanneer de lengte + breedte + hoogte van je tas of koffer tussen de 1.60 meter en 2.50 meter is. Is het totaal boven de 2.50 meter, dan zal je bagage niet worden toegelaten.

Wil je een plaats reserveren? Dit kan doorgaans tot enkele minuten voor vertrek bij een JR-loket.

Je mag per persoon twee stuks bagage bij hebben en het maximale gewicht is 30 kilogram.

Wat als je geen JR Pass hebt?

Wanneer je geen JR Pass aanschaft, dan zal je losse kaartjes moeten kopen. Dit heb ik telkens gedaan en het ging allemaal makkelijk en snel. De automaten hebben een Engelse optie en op Google Maps kun je de prijs van het ritje checken. Op de automaat klik je vervolgens diezelfde prijs (of reiswaarde) aan, waarna je kaartje wordt uitgeprint.

Alternatieven zijn apps of pasjes waarop je een tegoed stort (bijvoorbeeld PASMO en Suica), zodat je eenvoudig in- en uit kunt checken zonder kaartjes te hoeven kopen. Deze opties raad ik je vooral aan binnen de steden, wanneer je veel met de metro en trein reist. Stel  dat je bijvoorbeeld een week in Tokyo verblijft, dan is de PASMO erg handig.

Behalve de trein raad ik je tevens aan om zo nu en dan de bus te pakken. Dit heb ik als gezegd regelmatig gedaan en het is me erg goed bevallen. Kaartjes kun je bij de busloketten kopen, meestal vind je ze rond de treinstations. Ik adviseer je om dit een dag van tevoren te doen.

 

Zwart rijden zonder JR Pass?

Denk trouwens niet dat je in Japan zomaar gedeeltelijk zwart kunt rijden door een goedkoper kaartje te kopen dan vereist is. Want ondanks dat er in de lokale treinen bijna nooit controles plaatsvinden, krijg je -wanneer je kaartje een te lage waarde heeft- bij het uitchecken op je bestemming simpelweg een foutmelding. Je wordt daarna aangesproken door een loketmedewerker, en zal het verschil tussen de werkelijke ticketprijs en wat je betaald hebt moeten betalen.

Helemaal zwart rijden zal sowieso niet lukken, aangezien je dan geen kaartje hebt om in te checken en langs het poortje te komen.

In de Shinkansen-treinen en de Limited Express Trains zal je overigens bijna altijd gecontroleerd worden. Alleen, ook al is dit niet zo, dan zal je bij het uitchecken wederom een foutmelding krijgen en worden aangehouden.

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.

*