Ik stap net uit een piepende en krakende Mercedes 207-dieselbus, ergens in een verlaten gehucht in de bergen van Chefchaouen. Met Maps.me in mijn rechterhand ga ik op zoek naar de boerderij waar ik de komende dagen verblijf. Probleem is alleen dat de stippeltjesweg ophoudt en ik geen idee heb waarheen te moeten. Plotseling waait er stof op, en weet ik een gevreesde zandhap op het nippertje te ontwijken.
Uit een lemen hut die iets prehistorisch heeft, hoor ik geroezemoes van een stel gasten. Door de deurloze opening zie ik een ezel staan. Als de jongens naar buiten komen gestrompeld, besluit ik ze de weg te vragen. De jonge twintigers blijken echter zo stoned als een garnaal, en echt wegwijs word ik niet van hun gemompel. Ik moet er evenals zij ook wel om lachen, en kies er dan maar voor om op goed geluk ergens omhoog te lopen.
Een pad kun je het bepaald niet noemen, en dit wordt alleen maar erger zodra ik in een kloof gevuld met grote stenen aankom. No way dat ik hier goed zit. Toch is de boerderij verraderlijk dichtbij, als ik op de kaart kijk. Ik roep hard “Hello” in de hoop een teken van leven op te vangen. Niets, helaas. Slechts gegalm van mijn eigen stem, glijdend langs de hellingen het dal in.
Het lijkt me verstandiger om te keren en te checken of er een andere mogelijkheid is om te proberen. Aangezien de zon langzaam achter de bergpieken zakt, hou ik er ernstig rekening mee in de openlucht en kou de nacht door te moeten brengen.
Plots zie ik iets wat op een pad lijkt. Ik kan me desondanks niet voorstellen dat er hier in de middle of nowhere opeens een boerderij opdoemt. Nadat ik in mijn ogen wrijf is wat ik dacht nooit te zien toch echt zo: ik ben aangekomen bij Ahmeds stulpje. De spanning glijdt van me af, terwijl de lucht scharlakenrood begint te kleuren.
Dit hierboven is een van de bijzondere dingen die ik in Chefchaouen heb meegemaakt, het Marokkaanse bergdorpje dat ook wel ‘De Blauwe Parel’ wordt genoemd. Het is die kleur blauw die Chefchaouen de laatste jaren in een heuse toeristenmagneet heeft veranderd. Daar moet je je dus wel een beetje op instellen, het heeft bijvoorbeeld niet die authenticiteit zoals Tétouan – waar ik mijn reis door Marokko startte.
Maar goed, als je het blauwe gedeelte verlaat en de omgeving intrekt, kom je al snel in het pure Marokko terecht. Zo dus ook de boerderij.
In deze gids ga ik je alles over Chefchaouen vertellen. Wat er te doen is (en da’s meer dan enkel dwalen door de steegjes van de blauwgekalkte medina!), goede restaurants en fijne plekken om te slapen. Plus een boel meer handige tips voor je verblijf.
Over Chefchaouen
Verscholen in het Rifgebergte ligt Chefchaouen, naar wat sommigen beweren een van Afrika’s meest pittoreske bestemmingen. Het oude centrum -de medina- is helemaal fris blauw geschilderd, en gek genoeg is de precieze reden daarvan in een mysterie gehuld. Of laat ik het anders zeggen: er gaan verschillende verhalen over rond.
De een beweert dat het muggen zou weren, de ander dat het de woningen koel houdt. Ook weten we dat joodse vluchtelingen, die er in de 15e eeuw kwamen wonen, het deden wegens een belangrijke Joodse traditie. Vroeger waren overigens enkel de paden en de muren blauw. Nadat Chefchaouen steeds populairder werd, heeft men werkelijk alles een klodder blauwe verf gegeven. Esthetiek is zodoende ook een duidelijk argument.
Pal naast de medina is er verder nog een kleiner en minder toeristisch nieuwe gedeelte.
Chefchaouen werd in 1471 gesticht door Moorse en Joodse vluchtelingen die uit Spanje kwamen. Het Rif-stadje ligt op 600 meter hoogte, is ongeveer 10 km² groot en behoort tot Marokko’s bekendste trekpleisters. Behalve de hemelsblauwe medina kun je in de omgeving prachtige hikes door het rauwe landschap maken, het Talassemtane Nationaal Park is daar de uitgelezen plek voor. Geliefd is Akchour, waar je watervallen, kalkstenen kliffen en een haast betoverende waterbron hebt.
De hasj schijnt trouwens van wereldklasse te zijn in Chefchaouen. Zelf ben ik geen kenner, maar mocht je interesse hebben: het wordt bij wijze van spreken door iedere (mannelijke) voorbijganger aangeboden.
Nog iets bijzonders: Chefchaouen telt talloze fonteinen met vers drinkwater, ook het water uit de kraan kun je er drinken. Op de meeste plekken in Marokko is dit niet zo of er zit een ranzige chloorsmaak aan.
Activiteiten en bezienswaardigheden in en rond Chefchaouen
In de kopjes hieronder vertel ik je wat er allemaal te doen in in en nabij Chefchaouen. En ik liet het al doorschemeren: er is meer te beleven dan enkel en alleen de medina verkennen.
Maak de mooiste foto’s in de medina
Hoewel het de grootste inkopper is die er bestaat als we het over Chefchaouen hebben, mag de medina natuurlijk niet op het lijstje ontbreken. Dit is zonder meer het meest fotogenieke gedeelte van de stad; al het blauw, de hoogtewisselingen en de smalle steegjes brengen je voor even in een andere wereld.
Toch is er ook een dikke maar in het verhaal, want de ontelbare toeristen die er vanuit de hele wereld als bijen op honing naartoe komen, zorgen allerminst voor een authentieke sfeer. Groepen Chinezen inclusief gids met vlag in de hand voorop, Instagrammers die mooie plekjes ‘innemen’ en rijen mensen voor die ene fotospot zie je voortdurend langskomen. Tel daar de talrijke souvenirwinkels, verkoperige figuren en drugsaanbieders bij op, en je proeft onmiddellijk dat het grotendeels om commercie draait.
Niettemin wil ik het niet compleet voor je verpesten hoor. Ik bedoel, de medina van Chefchaouen is UNESCO Werelderfgoed en schitterend – en zodoende absoluut een bezoekje waard. Daarnaast kom je nog genoeg locals tegen die op traditionele manier hun leven leiden. Je hebt het er met een uurtje of twee desondanks wel gezien.
Leuk: het stikt er van de katjes, je ziet ze werkelijk overal.
Bezoek het bruisende Plaza Uta el Hamman, het Kasbah Museum en de Grand Mosque
Plaza Uta el Hamman is het kloppend hart van de medina. Hier vind je volop eetgelegenheden, terrasjes en vertier. De keren dat ik er ’s avonds rondliep waren er bovendien spontane jamsessies aan de gang, wat wel lachen was.
Qua bezienswaardigheden heb je er het Kasbah Museum en de Grand Mosque om rond te kijken. In het museum leer je van alles over de Noord-Marokkaanse cultuur, terwijl de moskee de oudste van Chefchaouen is.
Kijk er niet van op als je wordt aangesproken door mensen voor de restaurants die je naar binnen proberen te loodsen. Of een willekeurige passant die je maar al te graag mee wil nemen naar z’n winkel ergens achteraf. Of natuurlijk een van de talloze hasjverkopers die je een ‘magische avond’ beloven.
Geniet van een panoramisch uitzicht op Chefchaouen
Wanneer je de medina verlaat en het hogerop zoekt, kom je vanzelf bij een uitkijkplatform waarvandaan je een gaaf uitzicht op zowel het oude als nieuwe deel van Chefchaouen hebt. Een aanrader is om tijdens de zonsondergang te gaan. De exacte locatie is bij de Bab el Mahrouk Gate.
Een andere tip die ik voor je heb qua uitzicht is de Spaanse moskee: de Bouzafer Mosque. Wel is het daar beduidend toeristischer dan bij de Bab el Mahrouk Gate, met name zodra de zon ondergaat. De zonsopkomst is daarentegen redelijk rustig, dus als je vroeg uit de veren gaat zit je goed.
Ga hiken in Akchour
Na een dag door de medina geslenterd te hebben, kan ik me goed voorstellen dat je wilt chillen op je kamer en niet al te veel prikkels meer zoekt.
De dag erop is het tijd om de omringende bergen in te trekken, en Akchour is een van de mooiere plekken om dit te doen.
Een van de routes voert je langs twee watervallen en een schilderachtige waterbron. Het water is daar zo zuiver, dat je er zelfs van kunt drinken. Een plons nemen in de ijskoude poel is evengoed mogelijk. De grote waterval stond in mijn geval helaas droog, daarentegen stroomde de kleinere juist rijkelijk. Je ziet hem hier boven op de foto. Reken op 2 uur lopen tot je bij de grote waterval bent, en daarna hetzelfde stuk weer terug.
Heb je nadien nog puf over, dan kan je naar de Bridge of God lopen. Heen en terug ben je dan zeker 1 uur onderweg. Ikzelf had het eerlijk gezegd wel gehad, en ben voldaan op een terrasje in de Talembote-vallei neergeploft met een koffietje.
Wil je de grootste drukte van Akchour ontwijken? Ga bij voorkeur buiten het weekend. Ik heb verhalen van locals gehoord dat het er in het hoogseizoen niet te doen is qua mensen, en het serieus hutjemutje is. Dan is de lol er snel af natuurlijk. Zelf bezocht ik Akchour op een dinsdag eind oktober, en het was tamelijk rustig.
Trek door de minder bekende delen van het Talassemtane National Park
Voor een uitdagende hike in het Talassemtane National Park (anders dan het betrekkelijk populaire Akchour) raad ik je aan om contact op te nemen met Ayman, de zoon van de eerdergenoemde Ahmed. Echt een superaardige jongen die goed Engels spreekt en in samenwerking met het nationale park diverse routes door het Rifgebergte heeft uitgestippeld.
Zowel dagtrips als meerdaagse wandelingen behoren tot de mogelijkheden, hij biedt er zelfs een aan helemaal naar het later te bespreken kustplaatsje Oued Laou.
Je kunt Ayman via 📞 Whatsapp bereiken op +212 679 278 095
Verblijf een paar dagen op een zelfvoorzienende boerderij (en leer zelf tajine koken)
Ik opende er dit artikel mee: de weg die me naar Le Sommet Naturel, de boerderij van Ahmed, bracht. Het is dankzij 3 op Reis dat ik deze ontzettend bijzondere plek op het spoor ben gekomen. Evenals Chris Zegers sprak ik met Ahmeds zoon Ayman af in Chefchaouen, om later die dag door het Rifgebergte naar de afgelegen boerderij te wandelen.
Zoals ik al liet blijken, was het geen makkie om er in m’n uppie te komen, maar eenmaal daar wist ik dat ik op m’n plek was. Volledig terug naar de basis, op een dieper niveau connecten met mezelf en goede gesprekken voeren met de andere mensen die er waren.
Ahmed verbouwt een heleboel groenten en kruiden in de omliggende tuin, en kookt zijn fameuze tajine grotendeels met eigen ingrediënten. In het dorp noemen ze hem gekscherend ‘Ahmed bio’, alles gaat bij hem dan ook op de biologische manier.
Warm water in je kamer is er enkel als de zon schijnt. Ook is er een ren met huppelende konijnen. Die verdwijnen uiteindelijk allemaal in de pan, zo vertelde Ahmed breedlachend.
In tegenstelling tot wat de meesten tegenwoordig doen, gebruikt hij nog een ouderwetse pan van aardewerk om te koken, en duurt het sudderen en stomen gerust 2 uur. Het resultaat is een huisgemaakte tajine, zoals je die in de meeste restaurants niet zult proeven.
Behalve alleen overnachten, is het tevens leuk om er een kooklesje te volgen. Die verzorgt Ayman voor je, samen met hem ga je die oh zo lekkere tajine in elkaar flansen om er naderhand van te smullen.
Ahmed spreekt overigens geen Engels, wel Frans en Spaans. Ayman heeft Engels gestudeerd en kent de taal vloeiend.
Wil je deze unieke plek ook bezoeken? Boek dan een of enkele nachtjes bij de boerderij. Heb je koffers bij je? Geen probleem, ze helpen je die de berg op te sjouwen.
Dompel je onder in het lokale leven van Oued Laou
Het kustplaatsje Oued Laou bezoeken is vooral aan te raden indien je een auto hebt gehuurd, dan ben je er met een uurtje zigzaggen door de bergen vanuit Chefchaouen.
Alhoewel het voor wat betreft strand eerlijk gezegd niet persé zoveel voorstelt, is Oued Laou wel een ontzettend authentieke plaats die de moeite is om een paar uurtjes te koekeloeren. Je hebt er een overdekte markt (probeer de verse olijven!), tal van seafood-restaurants (aanrader!) en toeristen zul je op een hand kunnen tellen.
Ben voorbereid op mensen die je verbaasd aanstaren, bezoekers van buiten Marokko zien ze hier als gezegd niet iedere dag.
Doe een workout in het sportpark
Als je mijn blog een beetje volgt, dan weet je dat ik veel aan sport doe. En calisthenics in het bijzonder.
Zodra ik ergens ben aangekomen, check ik meestal meteen eventjes of er een sportparkje in de buurt is. In Chefchaouen is dit het geval, en nog vlakbij de medina ook! Vanaf het uitkijkpunt wat ik eerder beschreef loop je er in luttele minuten naartoe, en kun je lekker aan de gang. Er zijn genoeg stangen, rekken en ringen om oefeningen te doen.
Aan de overkant staat bovendien een fontein om drinkwater te tappen. Ook lopen er zo nu en dan groepen geiten met hun herder langs.
Tours
Zoals gezegd is Ayman (📞 Whatsapp: +212 679 278 095) degene die je moet hebben als het op wandelen door de bergen aankomt. De kooklessen in zijn vaders boerderij verzorgt hij eveneens.
Voor gegidste tochten door de oude stad en andere tours kun je ook altijd even een kijkje nemen op Get Your Guide, dit zijn daar de zes populairste tours en uitstapjes voor Chefchaouen:
Wat zijn aanraders qua eten en drinken in Chefchaouen?
Op Plaza Uta el Hamman vind je de meeste restaurants en toeristen. Voor de authentiekere plekjes zal je eerder de steegjes in moeten duiken of rondom de medina dienen te kijken.
Zo is Bab Tarik een echte aanrader als je huisgemaakt, Marokkaans eten wilt proberen. Tof is dat je ziet hoe je eten bereid wordt. Een andere topper voor de traditionele Marokkaanse keuken is Restaurant SAYEDA ALHURRA. Baladi Restaurant is relatief goedkoop (voor een euro of drie ben je klaar) en ze maken er superlekkere tajine. Baissara Ansara is net zo goed budgetvriendelijk en uitstekend.
Voor een goede burger met friet is MIDO’S een van de betere zaakjes om naartoe te gaan.
Enne, Toda Creperie & Ice Cream is waar je moet zijn om pannenkoeken te eten. Je kunt er zelf je topping kiezen, wat dacht je van chocola met banaan?
Bakkers zijn er trouwens ook genoeg, Marokkanen houden ervan. Mocht je trek hebben in een (zoet) broodje, loop dan even binnen bij Pain Chaouen.
Heb je zin in een goede bak koffie? Ga dan naar Coffee Break, Coffee Baba of Snack Fatima. Een tentje geliefd onder de lokale bewoners is Restaurant Triana, fijn is dat je er boven kunt zitten en nippend van je bakkie naar de bergen kijkt.
Overigens zal men bij een hoop accommodaties je ontbijt verzorgen. Da’s echter niet overal zo. Bij Dalia Snack Sandwich heb je typisch Marokkaanse ontbijtjes voor weinig.
Waar in Chefchaouen raad ik je aan om te overnachten?
De eerste vraag die je jezelf moet stellen is of je in de medina of ergens rondom wilt blijven slapen. Het gros van de reizigers en vakantiegangers boekt een stekje in de medina.
In de medina is Dar Dadicilef een gaaf hostel om te verblijven. In de dorm staan slechts twee stapelbedden, dus het is er lekker rustig. Eventjes buiten de medina is Haven Hills Social Club een goede keuze.
Vallparadis is een echte aanrader indien je een rustig guesthouse zoekt. Ze hebben er iets van acht privékamers en je kunt er voor een zacht prijsje verblijven. Pluspunten zijn de keuken die je mag gebruiken en het dakterras om te ontspannen. Vergelijkbaar qua prijs en kwaliteit is Dar Antonio.
Je kunt ook een appartementje boeken. Dar El Chamali is relatief goedkoop en comfortabel. Datzelfde geldt voor Dar Mdaqa.
Heb je een iets ruimer budget, dan is een fraaie riad aan te raden. Riad Nila en Riad Hicham zijn allebei uitstekende plekjes, midden in de reuring. Goedkoper doch evengoed prima is Riad Bab Mahrouk.
Op zoek naar een villa met twee slaapkamers? Check dan Lalla Ghayta.
Buiten de medina is de boerderij van Ahmed als gezegd mijn aanrader: Le Sommet Naturel. Voor luxe en comfort ben je hier op het verkeerde adres, maar wanneer je een authentieke ervaring in de natuur zoekt en wil ontkoppelen van het drukke, stadse leven, zit je bij deze farmstay volkomen op je plek. Wifi is er trouwens alleen in het eetgedeelte, voor de kamers boven heb je een simkaart nodig. Of niet natuurlijk 🙂 .
Hoeveel dagen raad ik je aan om in Chefchaouen te blijven?
Ikzelf ben 5 nachten gebleven in Chefchaouen: 3 nachten in de boerderij en 2 nachten in de medina.
Het ligt er een beetje aan wat je van plan bent te doen. Voor de medina is 1 dag voldoende. Wil je er een hike in bijvoorbeeld Akchour aan vastplakken, dan boek je een dagje extra bij.
Al met al zou ik sowieso 3 nachten adviseren, zodat je in elk geval 2 volle dagen hebt om Chefchaouen en omgeving te verkennen.
Hoe zit het met transport in Chefchaouen?
De medina van Chefchaouen verken je wandelend. Wel is het goed om te weten dat, wanneer je met de bus of (gedeelde) taxi komt, je nog een dikke kilometer bergopwaarts moet stappen alvorens je in het blauwe deel bent aanbeland. Tenzij je bij het busstation of de taxistandplaats een taxi pakt, die kost je 20 MAD tot 30 MAD.
Om naar de boerderij van Ahmed te komen heb ik -met hulp van Ayman- vanuit de medina een een lokale bus gepakt (zo’n oude Mercedes 207d). Dit duurde een klein half uurtje. Zulke ritjes kosten telkens iets van 10 MAD tot 15 MAD.
Naar Akchour kun je een gedeelde taxi nemen. De meanderende rit door het berglandschap duurt pakweg 45 minuten en kost 45 MAD per persoon.
Zelf rijden is natuurlijk evengoed mogelijk (en avontuurlijk), als je een een auto hebt gehuurd. Regel dit via Discover Cars.
Wat is de beste reistijd voor Chefchaouen?
Zowel de lente -maart tot en met mei- als herfst -september tot en met november- worden als beste reistijd gezien voor Chefchaouen. De temperaturen zijn dan relatief mild, denk aan 18°C tot 25°C, en qua drukte is het goed uit te houden.
Da’s in de zomermaanden juli en augustus wel anders. Het is er dan erg hectisch, datzelfde is het geval voor de watervallen van Akchour. Met maxima van 35°C is zweten bovendien een zekerheidje. In juni is het qua hitte en drukte allemaal net een tandje minder.
En de winter? Met temperaturen tussen de 10°C en 18°C is het fijn om te wandelen, maar de kans op natte dagen is in deze tijd van het jaar wel het grootst.
Zelf was ik eind oktober in Chefchaouen, hartje herfst dus. Op de boerderij, hoog in de bergen, heb ik aardig koude ochtenden en avonden gehad kan ik je zeggen. Verder regende het op een van de middagen flink. De wollen djellaba van Ahmed heeft me op die gure momenten lekker warm gehouden.
Hoe kom je in Chefchaouen?
Chefchaouen bereik je met de bus, (gedeelde) taxi of op eigen houtje met de auto. Een treinstation en vliegveld zijn er niet.
Ik ben na Tétouan met zo’n gedeelde taxi naar Chefchaouen gereisd. We waren 1 uur en 20 minuten onderweg en je bent slechts 35 MAD kwijt, zo’n 3,5e euro. De goedkoopste bus is met 25 MAD net een slag goedkoper.
Kom je vanuit Tanger? Reken dan op 2,5 uur reistijd.
Vanuit het zuidelijkere gelegen Fez duurt de busreis iets minder dan 5 uur. Daar zit en lunchpauze bij in. Zelf heb ik de omgekeerde weg bewandeld, ik reisde met een CTM-bus – een van de grootste busmaatschappijen van Marokko. Met de auto zal het normaliter 4 uur duren. Buskaartjes kun je online via 12Go boeken, al is het goedkoper om ze op het station zelf te kopen.
Rij je zelf? Dan doe je er verstandig aan om een auto te huren bij Discover Cars.
De dichtstbijzijnde vliegvelden vind je in Tétouan (50 kilometer) en Tanger (110 kilometer).
Meer lezen over Marokko
- Dit is wat een reis door Marokko écht kost
- Waarom ik Marrakech tegen vond vallen
- Deze dingen wil je niet missen in Marrakech
- 5 leuke dingen om te doen in het authentieke Tétouan
- 8 leuke dingen om te doen in de blauwe stad Chefchaouen
- Is Merzouga een bezoekje waard?
- Waarom de Todra-kloof machtig mooi is
- 8 vette dingen om te doen in Aït-Ben-Haddou
- Marokko: waar auto’s niet met pensioen gaan
- Deze dingen vond ik minder leuk in Marokko
- Mijn route door Marokko: in 3 weken langs hoogtepunten en hidden gems
