Nu ik weer even terug ben in het steenkoude Nederland (van de week was het gevoelsmatig -17°C!) en tijd heb om alles van mijn voorbije reis door Marokko rustig te laten bezinken, dacht ik: laat ik mijn reisroute hier eens delen. Terwijl de sneeuwvlokjes langs de ramen dwarrelen en ik met m’n laptopje in bed lig, voelt het daarvoor als het perfecte moment.
En dus rollen nu de eerste letters uit mijn vingers die uiteindelijk tot een mooi verhaal moeten leiden.
Toen ik aan mijn trip door Marokko begon, wist ik trouwens maar heel weinig over het land. Hoewel ik een globaal reisschema had uitgestippeld, was het -zoals wel vaker- een grote sprong in het diepe, zonder echte voorbereiding.
Nope, ik ben nooit zo’n uitblinker in het plannen van m’n reizen en laat dingen veelal aan het toeval over. Bij mij ging het zo: het was tegen drieën ’s middags, en toen ik het denken op enig moment zat was had ik zoiets van: f*ck it, ik boek die vlucht naar Marokko gewoon en zie het allemaal wel.
Maar ik weet dat dit voor veel mensen anders ligt. Een route bijvoorbeeld. Da’s altijd een van de typische dingen waar avonturiers naar op zoek zijn, ja toch?
En ik gok dat jij zo iemand bent, iemand die op zoek is naar een leuke route voor Marokko. Nou, die heb ik dus voor je. Trek 3 weken uit om hem te volgen. Pas ‘m aan naar je eigen wensen of volg gewoon mijn voetsporen, kan natuurlijk evengoed.
Het is een route die een hoop van de geijkte Marokkaanse hoogtepunten bevat, maar ook een aantal hidden gems die je zullen verrassen.
Route van 3 weken door Marokko
Je bent vast benieuwd hoe de route die ik voor je in petto heb eruit ziet. Dit is ‘m in het kort: Tétouan > Chefchaouen & het Rifgebergte > Fez > Merzouga > Rissani > Todra-kloof > Aït-Ben-Haddou > Ouarzazate > Marrakech > Het Atlasgebergte > Marrakech.
Het is precies de reis die ik door Marokko heb gemaakt, een reis waaraan ik met een enkeltje begon en die uiteindelijk 3 weken duurde. Lekker op ’t gemakje, zonder te haasten.
Op de kaart ziet het er zo uit (klik voor grotere weergave):
Qua transport heb ik gebruikgemaakt van bussen en gedeelde taxi’s. Verder ben ik zat stelletjes tegengekomen die een auto hadden gehuurd en op roadtrip door Marokko waren. Ook een dikke aanrader!
Nu je de globale route weet, is het tijd om op de bestemmingen in te zoomen. Wat is er zoal te doen? Heb ik nog bijzondere dingen beleefd? Hoe vond ik het er?
Je leest het hieronder, en we starten in Tétouan.
1. Tétouan (1 nacht)
Het avontuur Marokko begint in het verrassende plaatsje Tétouan, gelegen aan de voet van het Rifgebergte. Ik ben er vanuit Spanje heen gevlogen, vanuit Nederland is het allemaal ietsje lastiger. Al gaan er wel degelijk beperkt vluchten die kant op vanuit Amsterdam. Als alternatief zou je aan het nabijgelegen Tanger kunnen denken.
Wat het boeiendste aan Tétouan is, is wat mij betreft de medina. Die is in tegenstelling tot veel andere medina’s namelijk nog lekker authentiek. Iets heel anders vergeleken met bijvoorbeeld Marrakech, waar het louter om toeristen lijkt te draaien. In Tétouan is het juist cultuur snuiven pur sang geblazen, en krijg je een goede indruk van het pure Marokko. Verwacht hier geen souvenirwinkels, maar vooral kleine ambachtszaakjes, souks, koffieshops en een aantal authentieke eettentjes.
Ikzelf had het na een dag wel gezien en pakte de volgende ochtend een gedeelde taxi naar wat ‘de Blauwe Parel van Marokko’ heet. Uiteraard heb ik het hier over Chefchaouen. Gehypet, gehaat en geliefd. Het is trouwens een rit van om en nabij de 1,5 uur.
2. Chefchaouen & het Rifgebergte (5 nachten)
Je hebt ze vast al eens voorbij zien komen, de gelikte foto’s van dat ene blauwe bergdorpje in Marokko. Chefchaouen, zoals gezegd.
Al het blauw zorgt voor een enorme aantrekkingskracht, en dat heeft z’n prijs. Die prijs is: gebrek aan authenticiteit, het is soms net een soort Disneyland waar je doorheen slentert (dit zijn de woorden van een Nederlands meisje dat ik op de later te noemen boerderij leerde kennen).
Toch is een bezoekje absoluut de moeite. Chefchaouen valt wat mij betreft een beetje in de categorie ‘dit wil je gewoon een keer gezien hebben’.
Het gaafste vond ik echter de omgeving van de blauwgekalkte medina. Want al die fotogenieke steegjes wennen al vrij snel moet ik je zeggen. Met de omgeving bedoel ik overigens het waanzinnige Rifgebergte, en in het bijzonder de boerderij van Mohammed en het simpele leven aldaar. De ligging hoog in de bergen, totaal afgezonderd, maakt het tot een unieke ervaring. Oh ja, je moet niet terugdeinzen voor back to basics, want luxe vind je er niet. De rit erheen in een oude afgetrapte Mercedesbus vond ik al een belevenis op zich.
Een andere gave plek in de nabijheid van Chefchaouen is Akchour. Je kunt daar lekker een dagje hiken en je vergapen aan opzienbarende kalksteenformaties, drinken uit heldere bronnen en gave foto’s maken van de (ietwat) opgehemelde watervallen.
Mocht je een auto gehuurd hebben, dan is een uitstapje naar Oued Laou nog een aanrader. Hier draait het om lokale vibes, seafood en het strandleven.
Ik ben opgeteld 2 nachten in Chefchaouen gebleven en 3 nachten op de boerderij. Op de boerderij is verder niet zoveel te beleven, al kun je er uitstekend hiken en daarvandaan richting Akchour trekken.
Op de vijfde dag ben ik ’s ochtends naar het busstation gelopen om een bus naar Fez te pakken, een van Marokko’s trotse koningssteden. Ik was zo’n 5 uur onderweg, daar zat een heerlijke lunchpauze van een dik half uur bij in.
3. Fez (3 nachten)
Ken jij Marokko’s vier koningssteden? Marrakech, Meknes, Rabat en… jawel Fez vormen het eervolle gezelschap. De koninklijke ster is een van de dingen die Fez zo geliefd maakt bij vakantiegangers.
Maar wat me persoonlijk vooral bijblijft zijn de ontelbare smalle straatjes met torenhoge muren in de medina. Ongelofelijk gewoon, en zo nu en dan zelfs een tikje griezelig. Verdwalen ligt op de loer in dit doolhof, zeker ook omdat je mobieltje je nogal eens in de steek zal laten.
De souks in de medina zijn een lust voor degenen die geprikkeld willen worden, en een heuse uitdaging voor zij die drukte maar lastig vinden. Heb je het wel gezien met de marktkraampjes, dan is het de moeite om een van de koranscholen binnen te wandelen. Uiteraard mag de fameuze leerlooierij van Fez niet op het lijstje ontbreken. Wil je iets minder bekends zien? Check dan de Joodse wijk en het daar gelegen koninklijk paleis, en haar zeven bronzen deuren.
Ik vervolgde de reis naar Merzouga en de omsingelende Sahara. Om die lange afstand te overbruggen koos ik voor een tour. Wel zo makkelijk, want ik werd vlakbij m’n riad in Fez opgepikt en hoefde alleen maar in het busje te gaan zitten, en me 8 uur koest te houden. Hoewel… Een onverwachte karaoke-sessie maakte er een heuse discotocht van 😀 . Met de grote bus is het trouwens veel meer gedoe om in Merzouga te komen, vandaar de keuze.
4. Merzouga & de Sahara (1 nacht)
Merzouga en de aanliggende Sahara zijn voor nogal wat reizigers een droom die met dikke stift omcirkeld is op hun bucketlist.
De woestijn is hier geen saaie kale vlakte, want overal om je heen doemen de gigantische Erg Chebbi-zandduinen op. Zeker zodra de zon achter het glooiende landschap wegzakt en de hemel paarse tinten krijgt, ontstaan er schilderachtige plaatjes. Ook moet je niet vergeten ’s ochtends vroeg uit de veren te komen, om ’s werelds bekendste vuurbol achter de contouren van Algerije te zien oprijzen.
Als je wilt kun je een ritje op een dromedaris maken, over de heuvels sjezen met een quad of sandboarden. Of je doet het verkennen van de soms bijna vuurrode woestijn net als ik op de meest simpele manier: per benenwagen.
Wat eveneens een must is om hier te doen, is overnachten in een woestijnkamp. Na afloop van het avondeten staat er een kampvuur met Berbermuziek op het programma. Niet persé authentiek wanneer je het mij vraagt, maar al met al een leuke ervaring. Je slaapt, afhankelijk waar je boekt, in een luxe tent met eigen badkamer (ik sliep in het Oasis Luxury Camp, in combinatie met een tour).
Zelf ben ik 2 nachten op het tentenkamp gebleven, al is 1 nacht voldoende. Da’s dan ook wat nagenoeg iedereen doet die naar de Sahara afreist. De tour ging verder naar het woestijndorp Rissani, wat op ongeveer een half uurtje rijden van ons ‘woestijndorp’ aflag.
5. Rissani (tussenstop)
Eenmaal aangekomen in het Berberdorp Rissani is het vooral de plaatselijke souk die je zal fascineren. Kleding, piramides van kruiden, dromedariskoppen aan een vleeshaak en volop fruit (dadels!), groenten en vis weten je zintuigen hier maximaal te prikkelen. Ook zie je locals oude ambachten verrichten, denk aan tapijtweven, sleutelen aan motoren en het vermaken van rubberen banden tot zolen voor slippers.
Wat me verder opviel waren de verkapte stallen waar schapen en koeien worden verkocht. Je komt ze buiten de souk tegen.
Leuk is om na de wandeling over de markt nog ergens een traditionele Berberpizza te eten, een soort brood gevuld met rundergehakt en ontzettend lekker.
Na een paar uur heb je het wel gezien in Rissani. Wij stapten rond het middaguur weer in de minivan, en zetten koers richting de Todra-kloof. Een machtig cadeau van Moeder Natuur op 2,5 uur rijden van het Berberplaatsje.
6. Todra-kloof (2 nachten)
Bij aankomst in Todra valt onmiddellijk een ding op: de 300 meter hoge rotswanden, gehuld in een kleur die aan iets roestigs doet denken. In en rond deze door de gelijknamige rivier uitgesleten rivier kun je ontsnappen aan de drukte van de steden, schitterend hiken en eventueel zelfs de torenhoge kliffen beklimmen. Voor dat laatste heb je echter wel flinke ballen nodig (ik ben er zelf niet dapper genoeg voor).
Wat het gros van de bezoekers doet, is het maken van de lusvormige wandeling die dwars door de Hoge Atlas voert. Zodra je de huisjes en restaurantjes achter je laat, is het enkel en alleen nog natuur waarmee je te maken hebt. Een zanderig pad brengt je langs grillige bergpieken en uitgestrekte vlaktes, een soms haast andere wereld die iets weg heeft van het einde der tijden of zo.
Het meest memorabele moment was voor mij de Berbervrouw die daar ergens op dik 2.000 meter hoogte in een zelf uitgehakte grot woonde, samen met haar man en zoon. Vergezeld door een stuk of tien lieverds van geiten. Ik ben eventjes bij haar gaan zitten om een kopje groene thee met d’r te drinken. Van een gesprek was geen sprake, ze sprak enkel Berbers en we moesten het zodoende doen met de nodige handgebaren.
Ik ben 2 nachten in Todra gebleven, en in de ochtend met een gedeelte taxi naar het naburige Tinghir gereisd om daar een bus richting Ouarzazate te nemen. Die busreis duurt ietsje meer dan 3 uur. Ten slotte sprong ik in de gedeelde taxi naar Aït-Ben-Haddou, wat een half uur rijden is.
Maak je een roadtrip? Stop op weg naar Aït-Ben-Haddou dan zeker ook even in de Dadesvallei.
7. Aït-Ben-Haddou (2 nachten)
Aït-Ben-Haddou is het decor geweest voor beroemde films en series, namen die je sowieso kent zijn bijvoorbeeld Gladiator, Game of Thrones en Prince of Persia.
De reden daarvoor is het filmische dorp van lemen huisjes -de ‘ksar’-, gebouwd tegen een heuvel aan. Kasbahs, smalle steegjes en stijlvolle torens wisselen zich hier moeiteloos met elkaar af. Daarnaast wemelt het van de openlucht-cafés die maar al te graag een verse muntthee of koffie voor je inschenken, zodat je maximaal van de stilmakende setting kunt genieten.
Toch hoef je niet te rekenen op iets heel authentieks, da’s namelijk geenszins het geval. Ook voor Aït-Ben-Haddou gelden nou eenmaal de wetten van het toerisme: mooie en bijzondere plekken verliezen hun puurheid en worden overschaduwd door commercie.
Authenticiteit is overigens wel iets wat je zult vinden bij Tigmi Hamid, een onwijs leuk Berberhuis met sfeervolle kamers. Je zit ergens in de middle of nowhere en eigenaar Hamid is oprecht een schat van een mens. Het uitzicht vanaf het terras op het Atlasgebergte en de daardoorheen slingerende weg maakte me stil, vooral toen het geheel een scharlakenrode gloed van de dalende zon kreeg.
1 dag is voldoende om de ksar van Aït-Ben-Haddou te ontdekken. Er is desondanks nog wel meer te beleven, zo kun je de befaamde Atlas Filmstudio’s bezoeken, hiken door de Ounila-vallei, een kookles volgen of leren schilderen. Of gewoon lekker een dagje kalmpjes aan doen, wel zo fijn na al die drukke dagen. Ik ben er 2 nachten gebleven en toen weer per gedeelde taxi (0,5 uur reistijd) teruggereisd naar Ouarzazate. Omdat ik geen trek had in gehaast, heb ik daar voor 1 nacht een hostel geboekt.
8. Ouarzazate (1 nacht)
Ouarzazate zelf vond ik eerlijk gezegd niet bijster boeiend. Het is toch vooral de uitvalsbasis voor de toeristentrekpleister Aït-Ben-Haddou, zo ontdekte ik al vlot. Wel zijn de accommodaties er een slag goedkoper dan in het filmstadje. Verder is het hostel waar ik tukte een aanrader om andere backpackers te ontmoeten, daarvoor is het gezellige dakterras de uitgelezen spot.
Je zou vanuit Aït-Ben-Haddou tevens direct door kunnen reizen naar Marrakech. Ik pakte in Ouarzazate de bus, een rit van rond de 4 uur die deels langs de fameuze Tizi-n-Tichka gaat, de bergpas die op bijna miraculeuze wijze zigzaggend de Hoge Atlas doorsnijdt.
9. Marrakech (1 nacht)
Marrakech is de stad tjokvol UNESCO-werelderfgoed, bruisende souks en pleinen waar altijd wel iets te beleven valt. Minder is het verkeer, en dan met name de tientalen scooters die voortdurend langs je heen razen. Er mag dan zat moois te zien zijn in Marokko’s vierde stad, mijn kopje thee is het absoluut niet. Het is zo’n typisch gevalletje: je houdt ervan of gewoon helemaal niet.
Hoe dan ook wil je zeker wel een aantal dingen noteren om te bekijken.
Alom bekend is het plein Djemaa el-Fnaa, al heb je het daar in mijn optiek gauw gezien. Jardin Majorelle met haar iconische palmbomen is eveneens een niet te missen spot. Over niet te missen gesproken: de Koutoubia-moskee zie je zodra je richting de medina wandelt al snel ten tonele verschijnen. Voor ongelofelijke architectuur en wat religieuze geschiedenis is de koranschool Ben Youssef Medersa een must. Een ander icoon van de stad is het Bahia-paleis. Zin in iets verrassends? Dan is Sidi Ghanem wat je zoekt, het creatieve hart van de stad met tal van ateliers, boetiekzaken en coole eettentjes.
Omdat ik volkomen gestoord werd van de drukte in Marrakech, ben ik de dag erop naar een speciale plek in het Atlasgebergte afgereisd. Eerst nam ik een gedeelde taxi naar Amizmiz (1 uur reistijd), waarna het laatste half uur met een lokale (kleine en stokoude) bus moest worden overbrugd.
10. Het Atlasgebergte (1 nacht)
De plek waar ik het in de alinea hierboven over heb is Saida Berber House. Alhoewel je niet eens zo ver van Marrakech verwijderd bent, is de setting in de bergen volstrekt onvergelijkbaar.
Bij Saida en haar familie kom je heerlijk tot rust, kun je met haar dieren knuffelen, hiken door het verlaten landschap of deelnemen aan een van de workshops die ze geeft. Denk aan Berbers koken, tapijtweven of traditioneel Marokkaans platbrood bakken in een steenoven.
Al met al was het Berberhuis een van de mooiere verrassingen van mijn reis door Marokko. Ik kan alleen maar zeggen: ga er zelf een kijkje nemen.
Na een hele dag bij Saida’s huisje te hebben gebivakkeerd, trok ik de volgende middag weer terug naar Marrakech. Op dezelfde manier als ik gekomen was: met de lokale bus naar Amizmiz en daarvandaan de gedeelde taxi richting Marrakech.
11. Marrakech (1 nacht)
Aangezien ik Marrakech al een dag beleefd had, heb ik op de laatste dag weinig bijzonders meer uitgespookt. Ik ben op het dakterras van m’n hostel gaan chillen met een zak gezouten amandelen erbij, en vond het voor de rest wel gescheten.
Wat overigens een dik pluspunt aan de stad is, is de nabijheid van het vliegveld. Dat ligt op slechts 5 kilometer van de medina af. Gezien mijn lichte rugzak en de taxiscammers, ben ik er te voet heengegaan. Onderweg scoorde ik nog even een espresso bij J House Speciality Coffee (het bleek meteen de lekkerste koffie van heel m’n reis), waarna ik enkele uren later het vliegtuig naar Amsterdam pakte.
Zoek je een route voor 4 weken door Marokko?
Persoonlijk vond ik 3 weken in Marokko echt wel genoeg. Marokko is namelijk vrij intens als je het mij vraagt. Positief hoor, hoewel af en toe ook energievretend.
Is die kleine 3 weken voor jou misschien net ietsje te weinig? En wil je afsluiten op het strand? Een toffe bestemming om na Marrakech aan je rondreis toe te voegen is het onder surfers geliefde Essaouira.
Heb je een visum nodig voor Marokko?
Je hoeft niets te regelen om toegang te krijgen tot Marokko. Enkel een geldig paspoort is nodig, zorg dat die in elk geval nog 6 maanden geldig is.
Op het vliegveld maak je een kort praatje met de immigratiemedewerker die je erna een stempel in de paspoort geeft, je hebt daarmee recht om 90 dagen in Marokko te vertoeven.
Heb je een uitreisticket nodig voor Marokko?
Heb je evenals ik een enkeltje naar Marokko geboekt en vraag je je af of je iets van een uitreisticket moet kunnen laten zien?
Aan mij is niets gevraagd, niet op het vliegveld van vertrek in Alicante en niet bij aankomst door de immigratiemedewerker in Tétouan. Het enige wat de aardige man aan me vroeg is of dit m’n eerste keer in Marokko was. Ik antwoordde ja met een lach op m’n gezicht, en voor ik het wist kon ik doorlopen.
Handige linkjes voor de planning van je reis door Marokko
Hieronder heb ik diverse linkjes voor de planning van je reis door Marokko neergezet.
Ik wil je vragen om, mocht je het willen, via deze links een boeking te doen. Op die manier ontvang ik een bescheiden commissie, waarmee je mij en en de site ondersteunt. Je betaalt geen cent meer dan normaal.
Dat gezegd hebbende, dit zijn alle aanraders:
- Booking.com is hét platform om je accommodatie te regelen. Of je nu een hostel, guesthouse, hotel of een bijzondere vorm van overnachten zoekt, ze bieden alles aan.
- Voor trein- en busreizen kun je terecht op 12Go Asia. Wel ben ik eerlijk met je: kaartjes op de stations zijn het goedkoopst. Je kunt ze daarom het beste daar kopen.
- Allerlei indrukwekkende tours en activiteiten voor Marokko vind je op Get Your Guide.
- Zit je erover te fantaseren om een roadtrip te maken door Marokko? Superdik! Een betrouwbare en goedkope huurauto regel je via Discover Cars.
- Tot slot adviseer ik je om een e-sim te kopen. Zelf deed ik dat op Trip.com. Je kiest je sim (effe checken of ‘ie in Marokko werkt), betaalt en bent meteen online. Check wel eventjes of je mobiel e-sim ondersteunt! Anders kun je ter plekke een fysieke simkaart kopen, Orange is een goede bekendstaande provider.
Meer lezen over Marokko
Lees je graag meer leuks over Marokko?
Mooi, want ik heb nog een heleboel ervaringen en tips voor je. Kijk hieronder maar eens:
- 15 indrukwekkende dingen om te doen in Marrakech
- Waarom ik Marrakech tegen vond vallen
- 5 leuke dingen om te doen in het authentieke Tétouan
- 8 leuke dingen om te doen in ‘de Blauwe Parel’ Chefchaouen
- 10 leuke dingen om te doen in de koningsstad Fez
- Is Merzouga (de Sahara) écht zo bijzonder?
- De machtig mooie Todra-kloof bezoeken
- Deze dingen wil je niet missen in Aït-Ben-Haddou
- Dit is wat backpacken in Marokko werkelijk kost
- Auto’s in Marokko: iconen die je als een kind zo blij maken
- Deze dingen vond ik minder leuk in Marokko
